Schoolyard Blues

Maria Eriksson-Hecht 2017 Zweden 19 '
John gaat vandaag voor het eerst naar school. Onverwacht duikt zijn oudere broer Mika op, die hem vergezelt. Mika ziet het als zijn missie om John de harde realiteit van de wereld te leren kennen, te beginnen met die van de speelplaats.

Cast & crew

Awards & selecties

  • Encounters 2018
  • Karlovy Vary 2018
  • Prix Louis Le Prince Leeds 2018
  • Juryprijs Minikino 2018
  • Special Mention Brussels Short Film Festival 2018
  • Publieksprijs Nordisk Panorama 2017
  • Juryprijs Nashville Film Fest
  • Odense International Film Fest 2018
  • TIFF Kids International Film Festival 2018
  • etc.

Tags

27.08.2019 Jannes Callens

De Zweedse regisseur Maria Eriksson sleepte al tal van prijzen in de wacht met haar tedere coming-of-age film ‘Schoolyard Blues’. Dat genre is ondertussen zo alomtegenwoordig dat het een grote verdienste blijkt om er nog in uit te blinken. Eriksson slaagt er samen met haar scenarist Pelle Rådström in om een verfrissende invulling te geven aan de veelvuldig platgewalste genrepaden.

De kleine John wordt door z’n elfjarige broer Mika uit bed geholpen om zich klaar te maken voor de eerste schooldag. John en Mika leven gedwongen gescheiden van elkaar, dus verloopt alles in het grootste geheim. Mika neemt z’n broertje in stilte mee naar de kelderverdieping waar hij hem allereerst propere kledij aanbiedt. Samen vertrekken ze op pad richting school, doorheen de stad en bosrijke wegen.

De tocht is lang en Mika grijpt de tijd met beide handen aan om zijn broer een snelcursus “schoolse overleving” te geven. John wordt gewapend met anti-pest strategieën, hygiënische regelgeving en kennis over de specificiteit van hun precaire thuissituatie (waar geen woord over mag gerept worden). Hun route wordt gekenmerkt door een tweeledige doelgerichtheid: enerzijds op tijd op school aankomen, anderzijds de ontwikkeling van een zekere vorm van adolescentie die de jonge telg moet wapenen tegen de hardheid van het leven. Zo fungeert het afgelegde pad van de broers als een soort van “rite of passage”, waarbij de eerste schooldag een te overwinnen drempel is in het leven.

De jonge acteurs dragen hun rol schijnbaar moeiteloos.

De vaak tedere scènes schuwen letterlijke expositie en verhullen alle backstory via de broederlijke interactie – soms hartverscheurend, dan weer hartverwarmend. Zoals het moment waarin Mika zijn broertje aanmaant om niet op z’n shirt te kauwen aangezien hij geen baby meer is. Alle elementen waar deze film over wil vertellen, zitten in de scène vervat: broederlijkheid, kinderlijke onschuld, schaamte, opvoedkundige en maatschappelijke rollen. De medaille voor verhaalkundige efficiëntie is bij deze uitgereikt.

 

Het bos, dat bij kinderen vaak geassocieerd wordt met spel en naïef vertier, wordt nu de plek waar Mika zijn broer de kneepjes van het volgende stadium in z’n leven aanleert: terugvechten. Dat blijkt geen spelletje, maar bittere ernst. Mika wordt als kind in een recordtempo gedwongen om de ouderlijke rol op zich te nemen, terwijl John zich probeert aan te passen en nog tracht te bekomen van de plotselinge ontmoeting met zijn broer. Hun pad zal onvermijdelijk terug scheiden, en de vraag is of de snelcursus afdoende zal zijn.

Regisseuse Eriksson schreef haar thesis aan de Academie Dramatische Kunsten in Stockholm over het regisseren van kinderen, en dat heeft haar zichtbaar geen windeieren gelegd. De jonge acteurs Douglas Steyner en Olle Frelin spelen ongelofelijk geloofwaardig, en dragen hun rol schijnbaar moeiteloos.

Die sterke acteerprestaties worden ondersteund door een beeldvoering die op de juiste momenten de intensiteit van hun mimiek onderschrijft, dan weer gebruik maakt van de visuele pracht en symbolische lading van hun omgeving. Het geeft de film een poëtisch realistische schwung die doet denken aan de films van Andrea Arnold.

'Schoolyard Blues' eindigt onvermijdelijk op een onbevredigend moment, al verzacht de schoonheid van de tocht enigszins de pijn. Eriksson verrijkt zo het coming-of-age genre via een mooie film die menig harten zal beroeren.

3