Our Song to War

Juanita Onzaga 2018 België 14 '
Krokodillenmannen, een mystieke rivier, vissende kinderen en een oorlog die ten einde loopt, delen hetzelfde Colombiaanse land: Bojaya. Op deze plaats hebben dorpelingen een vreemd geloof en vieren ze het dodenritueel 'Novenario'.
Top Docs

Awards & selecties

  • Quinzaine des Réalisateurs 2018
  • Golden Star El Gouna Film Festival 2018
  • Young Jury Prize Festival Silhouette Paris 2018
  • Norwegian Short Film Festival 2018
  • Guanajuato International Film Festival 2018
  • Milano Film Festival 2018
  • Sao Paulo International Short Film Festival 2018
  • Film Fest Gent 2018
  • Reykjavik International Film Festival 2018
  • Chicago International Film Festival 2018
  • etc.
04.10.2018 Carmen van Cauwenbergh

Bojaya is niet de meest gekende plek op aarde, maar wel één om nooit meer te vergeten na het zien van ‘Our Song to War’, de nieuwste hybride documentaire van de Colombiaans-Belgische Juanita Onzaga.

De Colombiaanse oorlog heeft doorheen de jaren veel levens geëist, maar het dorpje Bojaya werd in 2002 extreem hard getroffen. Tijdens een gewapend conflict tussen FARC-rebellen en paramilitaire groeperingen vielen zeker honderdnegentien burgerslachtoffers. Dat conflict is bovendien nog steeds niet ten einde. Desondanks proberen degenen die achterbleven hun leven opnieuw op te pikken.

In het bezwerende openingsshot van ‘Our Song to War’ neemt de camera ons mee doorheen de jungle. Een fluisterende voice-over vertelt ons over de oorlog die er heeft plaatsgevonden en de doden die er nu huizen. De ruïnes die her en der opduiken, maken deel uit van een geschiedenis voor ingewijden: wie de betekenis van deze beelden niet kent, zou er makkelijk iets romantisch of exotisch in kunnen zien. Het vormt alvast een eerste betekenislaag die Juanita doorheen haar verhaal weeft. Tekst en beeld grijpen continue op elkaar in.

Tekst en beeld grijpen continue op elkaar in.

Van de doden naar de levenden. De camera vaart voorbij herkenbare taferelen; mensen leiden het leven van alledag. Wat volgt is een anekdote over de krokodilmannen die in de rivier leven en ’s nachts op kleine meisjes jagen. Vertellingen maken hier deel uit van het dagelijkse leven: ze verwittigen voor gevaren, maar zijn ook een essentiële bouwsteen voor de gemeenschap. De mythologie en poëzie maken de horror en chaos van de oorlog draaglijk en zo de harde realiteit bespreekbaar.

Niet enkel het zichtbare wordt geïntegreerd in de legendes van nu, ook dat wat onzichtbaar is, krijgt een plek. Noem het geen hocuspocus, maar wel elementaire levenswijsheid – daarmee bouwt Onzaga resoluut verder op de spirituele denkpistes die in haar eerdere documentaire (‘The Jungle Knows You Better Than You Do’) ook al aan bod kwamen.

Op die manier leren de kinderen ook omgaan met de dood. Ze vertellen elkaar spookverhalen en zingen het lied dat normaal gezongen wordt tijdens het Novenario-ritueel (het dodenritueel). Het is een manier om in contact te komen met hun familie, want het is niet altijd duidelijk wie waar begraven ligt. Hun verdriet ervaren ze zonder sentimentaliteit, maar de ingrijpende gebeurtenissen kleuren wel hun gedachten en overpeinzingen.

Onzaga toont ons niet de hardheid van de oorlog zelf, maar wel de desoriëntatie en de strijd van het leven daarna. Haar serene en strak gekadreerde beelden brengen rust in een wereld die volledig doorheen geschud werd. De poëzie die hier deel uitmaakt van de dagelijkse bezigheden biedt schoonheid en inzicht. Heel persoonlijk documenteert ze hoe oorlog ingrijpt in een mensenleven. Geen abstractie van principes hier maar mensen van vlees en bloed die in pure eenvoud hun geschiedenis dragen.

3