play

The Orphan

O órfão

Carolina Markowicz 2018 Brazilië 16 '
Weeskind Jonathas beantwoordt niet aan de norm, en lijkt daardoor nergens thuis te horen.
Queer Hits

Awards & selecties

  • Queer Palm 2018
  • Special Jury Prize SXSW 2019
  • Cinema Brazil Grand Prize 2019
  • TIFF 2018
  • Locarno 2018
08.04.2020 Benjamin Antonissen

Trouw blijven aan jezelf is voor niemand eenvoudig. Al helemaal niet als je als wees opgroeit in een Braziliaans tehuis en je je niet als heteroseksueel identificeert. Carolina Markowicz baseerde zich op waargebeurde, en veelvoorkomende, gevallen van Braziliaanse weeskinderen die afgewezen en misbruikt worden omdat ze zich niet kunnen (of willen?) schikken naar de norm.

Jonathas is een wees die voor adoptie wordt uitgekozen, maar terughoudend blijft aangezien hij eerder werd teruggestuurd omwille van zijn “afwijkend gedrag”: de goede bedoelingen van adoptieouders verdwijnen als sneeuw voor de zon wanneer Jonathas’ “ware aard” verschijnt. ‘The Orphan’ is een expressie van genderfluïditeit: Jonathas voelt zich meer thuis in de meisjesslaapzaal, en wil liever cheerleaden dan voetballen. Gelukkig omarmt zijn enige vriendin hem voor hoe hij is.

In het weeshuis voelt hij zich het meest thuis. De kleuren van zijn kleren lopen als het ware over in de vale kleuren van het tehuis: alsof hij enkel daar, zowel esthetisch als in de letterlijke zin van het woord, ‘thuis is’. Een groot contrast met het huis van Daniela en Carlos, zijn voormalige adoptieouders: hun huiselijke omgeving voelt kil en onwelkom aan. “Volgens mij blijf ik er maximum vijf weken,” zegt Jonathas over het volgende koppel dat zich aan hem waagt. Duidelijk: hij zal zich nooit kunnen schikken naar wat de wereld van hem verwacht, en zal zich er misschien dus ook nooit echt thuis voelen.

De jonge acteur Kauan Alvarenga weerspiegelt feilloos de stille treurnis die zijn personage uitstraalt — een betere casting kon haast niet. Zijn ogen zitten vol wijsheid en het premature besef dat de wereld niet zo mooi is als sommigen doen uitschijnen. Alvarenga geeft zijn personage een cynisch aura: van bewustwording, maar ook van kracht en vastberadenheid. Het universele gevoel van zich buitengesloten te voelen maakt de tweestrijd in Jonathas niet minder persoonlijk.

De jonge acteur Kauan Alvarenga weerspiegelt feilloos de stille treurnis die zijn personage uitstraalt — een betere casting kon haast niet.

‘The Orphan’ onderhoudt een spanning tussen droom en realiteit. Naast het niet-lineaire verloop van het verhaal zijn het vooral de droomsequenties — waarin Jonathas gemaquilleerd als cheerleader, of gehuld in lange gewaden op de Habanera beweegt — die iets onwerkelijks evoceren. Terwijl de camera Jonathas’ identiteit omarmt, stribbelt zijn omgeving des te meer tegen. Een bewust contrast: Markowicz wilde de acteurs een maximale vrijheid geven, dus liet ze de film sturen door hen, vrij van camerabewegingen — de camera stond zo consequent in functie van de acteurs.

De film is opgenomen in een 4:3-beeldverhouding, wat de film een meer gedateerd en daardoor ook tijdlozer gevoel geeft, maar waardoor de personages ook dichterbij lijken. Dit samengepakte, vierhoekig formaat spiegelt het hokjesdenken van de adoptieouders, die niet om kunnen met de non-conformiteit van hun adoptiezoon, maar ook de claustrofobie en onderdrukking waar Jonathas mee kampt. 

Ook op het einde staat Jonathas aarzelend tegenover zijn toekomst. Of hij deze keer wel goed terechtkomt, of opnieuw naar het weeshuis verwezen wordt: dat is aan de kijker.

3