Maalbeek

Ismaël Joffroy Chandoutis 2020 Frankrijk 15 '
Sabine is op zoek naar een ontbrekend beeld: een dag die voor altijd zijn sporen heeft nagelaten en die iedereen zich herinnert, behalve zij. Maar misschien zorgt die afwezigheid ervoor dat ze verder kan met haar leven?

Awards & selecties

  • Semaine de la Critique 2020
  • Beste Kortfilm FIFF 2020
  • Festival du Nouveau Cinéma Montréal 2020
15.10.2020 Inge Coolsaet

Sabine Borgignons ontwaakt uit een coma op 22 juni 2016, drie maanden na de aanslagen in het Brusselse metrostation Maalbeek. Ismaël Joffroy Chandoutis' nieuwste kortfilm poogt de herinneringen die de aanslagen niet overleefden te reconstrueren. De film opent met het versplinterd animatiebeeld van een metrostel. Is het een explosie, een implosie of een vage hersenschim? Alle drie zijn mogelijk. Op de tonen van Beethovens pianospel 'Für Elise' leiden Sabine's woorden “j'essaie de remettre des images là ou il y en a pas” de emotioneel beladen kortfilm in.

De getuigenissen van Sabine en van de slachtoffers die haar pad kruisen worden voorgelezen door stemacteurs. Hun schorre en timide woorden vermengen zich met een verzorgd sounddesign en verzwaren het lege leed van haar ontheemde herinneringen. Ze probeert de gekaapte ontmoetingen teder maar tevergeefs te reconstrueren. Ze zoekt de brandweerman op die haar hielp en spreekt met de cursist uit de beeldhouwles die met haar in de metro zat maar sleur en trauma erodeerden ook hun geheugen.

Is een stap achteruit de beste manier vooruit?

Haar zoektocht leidt naar de beelden van de beveiligingscamera's die Chandoutis naast de gekende nieuwsbeelden compileert. De onwil van Sabine's geheugen botst met de overdaad aan beelden die de aanslagen genereerden, maar het dwingt ons tegelijkertijd tot een nieuw gezichtspunt. In hoeverre onze ervaring met de aanslagen beïnvloed werd door passieve beeldconsumptie en actief getwitter is niet Chandoutis' centrale vraagstuk, maar zulke mijmeringen sijpelen 'Maalbeek' binnen zoals puinstof in een ontploft metrostation.

Het nauwkeurige, haast journalistieke opzoekingswerk is net zoals in zijn vorige kortfilm, Swatted, erg tastbaar. Maar 'Maalbeek', deels montagefilm, deels experimentele videokunst, laat het documentaire genre uit haar voegen barsten. Chandoutis' beelden herinneren zowel aan het pointillisme van de 19e eeuw als aan het ruis van een verstoorde beeldtransmissie. Meditatief en moeizaam zoomt hij uit. Hij neemt een stap terug zoals Sabine dat poogt te doen. Is een stap achteruit de beste manier vooruit? Valt er tussen het as en het puin van een exploderend metrostel nog een herinnering te rapen?

3