play

Fence

Lendita Zeqiraj 2018 Kosovo 15 '
Tijdens de voorbereidingen van het familiefeest smeekt de kleine Genti om een puppy.
Highlights

Awards & selecties

  • Brussels Short Film Festival 2019
  • Dresden Film Festival 2019
  • Golden Starfish Award Hamptons International Film Festival 2018
  • Best Short Film Palm Springs 2018
  • Prague Short Film Festival 2019
  • Best International Short Short Waves Festival 2019
  • Winterthur 2018

Tags

13.09.2019 Shauni De Gussem

Zoals de titel al doet vermoeden eleveert de Kosovaarse regisseur Lendita Zeqiraj in haar kortfilm ‘Fence’ de tuinomheining van een huis tot een centraal element van de vertelling. In één lang shot van vijftien minuten volgen we de voorbereidingen van een familiefeest, via de ogen van de Benjamin van het gezin. De film is een meesterlijk ritmisch stuk over het leven, de liefde, verlangen en het patriarchaat.

Een hek demarkeert en houdt buiten wat niet veilig is voor binnen. Zeqiraj toont hoe insluiting ook opsluiting kan betekenen. Verschillende vrouwen en hun jonge kinderen zijn samengekomen om het avondeten te prepareren. Zoals dat gaat met familiebijeenkomsten doen twee vrouwen het leeuwendeel van het werk en doet de rest andere dingen, wat voor een gezellige chaos zorgt: de jongere generatie vrouwen danst op luide muziek, de oudere bekritiseert hun losbandigheid.

De prepuberende Genti zigzagt als enige jongen tussen dit alles door en de camera laveert mee met hem in één turbulente plan séquence door een wereld van kibbelen, kletsen en vitten. Genti en de kijker horen niet volledig bij die wereld, maar herkenbaar is ze wel.

Een meesterlijk ritmisch stuk over het leven, de liefde, verlangen en het patriarchaat.

Hoewel Zeqiraj met veel nuance en humor de scènes opbouwt, zien we de tragiek van de zwaar doordrukkende sociale en gendernormen. Ze praten racistisch gedachtengoed na, lachen over hun eigen huislijke geweld en houden zo onbewust hun eigen gevangenis mee in stand. Wanneer Genti’s moeder poogt te rebelleren, drukken de andere vrouwen haar op het hart dat ze niet beter kunnen verwachten, en dat haar rebellie voor niets is. Het is wat het is.

Net wanneer de angst om het hart slaat dat ook Genti op het punt staat alle normen over te nemen, glipt hij als enige personage telkens weg uit de veiligheid en opsluiting van de tuin doorheen de smalle spijlen van het hek. De jonge Arti Lokaj acteert op zijn best wanneer hij woordeloos en rusteloos rondholt en met grote ogen vanuit het deurgat naar de tennismatchen van verbale conflicten loert.

Dit verhaal raakt aan de zeer specifieke maatschappelijke problematieken uit de Balkan, maar voor Zegiraj ligt daar niet de focus. Haar film is vooral een coming-of-ageverhaal, waarin een jongen zonder het te beseffen op zoek gaat naar vrijheid en hoop. Zegiraj condenseert als een ijzersterke verhalenverteller een onzichtbaar beslissend moment in Genti’s ontwikkeling tot deze vijftien minuten. Dat leverde de film een dertigtal festivalselecties en vijf prijzen op, waaronder die voor Beste Kortfilm op Palm Springs in 2018.

In een symbolisch schemerlicht tussen dag en nacht ontmoet Genti op straat de Roma-jongen Xenia en diens hond. Het personage van Xenia is helaas niet uitgevleesd en als een prop hangt hij achter het hek te wachten tot Genti weer naar buiten komt. Daar waar het bewegen en het praten van de vrouwen zeer geloofwaardig is, lijkt Xenia wel van karton. Toch spijtig voor een kortfilm die poogt net een tegengewicht te bieden voor de vooroordelen van de maatschappij.

De ontluikende vriendschap tussen de jongens toont Genti dat er nog veel meer buiten het hek ligt. Voor hem is er nog hoop. Voor de vrouwen geen greintje. Een defaitistische bijsmaak die ook wel de vraag oproept welke onzichtbare maatschappelijke normen onze omheining vormen.

3