Entre sol y sombra

Jason Boënne 2016 België 37 '
De jonge matador Sergio wil zijn droom waarmaken.

Awards & selecties

  • Beste Documentaire FICQ Queretaro Film Festival Mexico 2017
  • Athens International Film + Video Festival 2017
15.07.2020 Bo Alfaro Decreton

De wereld van het stierenvechten is er één die menig (ja, voornamelijk) man geïnspireerd heeft – van Goya, Picasso en Dalí naar Hemingway tot Pedro Almodóvar – en ook vooral “a man’s world” blijft (al voerde Almodóvar in ‘Hable con Ella’ wel een vrouwelijke “torera” op). Misschien is het Spaanse muziekfenomeen Rosalía één van de weinigen die nu nog enigszins wegkomt met de verheerlijking van de torero: in de videoclip voor ‘Malamente’ wordt de stier een vette moto en het "torear" pure dans.

Het stierengevecht is een traditie die vooral jonge Spanjaarden anno 2020 liever in het verleden laten. Volgens de Spaanse filosoof Ortega y Gasset kan je de geschiedenis van Spanje echter niet begrijpen zonder eerst een goed inzicht te hebben in die van de stierengevechten. Het pendelt dan ook al lange tijd tussen verheerlijking en verbod. Deze dynamiek wil regisseur Jason Boënne — documentaire- & televisiemaker bij human interest programma's zoals 'Iedereen Beroemd' en 'Manneken Pis' — in zijn middellange docu net vastleggen.

In plaats van zich aan een grote, ingewikkelde geschiedenis toe te wijden, richt Boënne zich op het verhaal van een jongeman wiens droom gewrongen zit tussen glorie en repuls. Het verklaart ook de titel ‘Entre sol y sombra’, of ‘Tussen zon en schaduw’. De documentaire is een productie van A Team Productions, het team achter achter succesvolle kortfilms 'Downside Up', 'Baghdad Messi' en 'Injury Time', maar ook 'Patser' en 'Torpedo'. Boënne realiseerde de film met de steun van de Wildcard van het VAF die hij won in 2009 met zijn RITCS-afstudeerwerk 'Het kleine leger van de zilveren berg'.

Het verhaal van een jongeman wiens droom gewrongen zit tussen glorie en repuls.

We leren Sergio Páez, een 16-jarige aspirant matador uit Ronda, kennen op de deuntjes van de klassieker ‘Quizás, quizás, quizás’. Al van kindsbeen af zijn het stieren die voor Sergio de klok slaan, maar zijn professionele toekomst als toreador is, door de huidige economische context en de ideologische bezwaren, erg onzeker. Met keukenhanddoeken bootste hij als jongeling de elegante bewegingen van stiervechters na; een droom die zijn ouders niet serieus namen maar aan geloofwaardigheid won met het verstrijken van de tijd, en nu zijn hele leven regisseert.

Böenne geeft ons niet enkel een inkijk in het familiale leven van Sergio maar ook in zijn voorbereiding op de belangrijkste competitie in zijn jonge carrière. We zien hem in volle concentratie en, op zijn voice-over na, altijd ietwat in zichzelf gekeerd. Ondanks dat Boënne goed werk levert in het vormen van een algemeen beeld van zijn subject, krijg je als toeschouwer nooit het gevoel Sergio helemaal te snappen.

Dit korte portret belicht echter wel met verve de tragische kant van Sergio’s droom. Een met bloed bestreken antitaurinos-activiste (die de traditie van het stiergevechten willen afschaffen) staat lijnrecht tegenover de jonge Sergio die op zijn beurt zijn métier verdedigt met het argument dat als je vlees eet, je ook moet kunnen kijken naar hoe het gedood wordt. De antitaurinos hadden gerust een nog groter aandeel mogen hebben in dit bijna veertig minuten relaas, net omdat dit de realiteit is die zich aan de torero’s opdringt. Het drijft de tragiek van Sergio’s droom nog meer op de spits, zeker nu zowel burgers als instellingen deze traditie steeds meer de rug keren.

Ook al pint ‘Entre sol y sombra’ zich soms vast aan een te clichématig beeld van Spanje en voelen bepaalde scènes soms wat te gestuurd aan, slaagt het er wel in om de toeschouwer, door de stoffige Andaloesische landschappen heen, een boeiende inkijk te geven in het leven van de jonge toreador. De documentaire zal, net zoals het stiervechten zelf, niet voor iedereen zijn weggelegd.

'Entre sol y sombra' is op zondag 19 juli te zien op Canvas om 22u, en daarna te bekijken via VRT NU.

2