Z bratem
rating

Duur: 21 min. | Land: | Regie: Mattias Bavré | Cast: Piotr Jaskiewicz, Adam Jaskiewicz | Scenarist: Mattias Bavré | Producent: Magdalena Ślusarczyk | Productiehuis: KASK | Filmschool: KASK

Een massief kasteel in de Poolse hooglanden doet dienst als een instelling voor mensen met een beperking. Op die plek speelt de documentaire ‘Z bratem (With My Brother)’ zich af, al is het leeuwendeel van de film gedraaid in de bossen eromheen.

Sleutelfiguren zijn tweelingbroers Adam en Piotr. Zij nemen Mattias Bavré mee in hun dagelijkse routine en laten de filmmaker deel uitmaken van hun gesprekken en leefwereld. Die gesprekken gaan vaak over de paddenstoelen die ze plukken (“te weinig, te klein”), over of ze op tijd terug in de instelling zullen zijn (lopend), of er nog een sigaret over is, of ze de auto in de verte nog horen.

Bavré beweegt zich op glad ijs, want hoeveel mag er in een documentaire in scène gezet worden, vooraleer je spreekt van een fictiefilm?

De heldere, statische cameravoering en klassieke opbouw maken dat de documentaire bijna aanvoelt als een fictiefilm, of als een theaterstuk. Niet dat de twee broers acteren, maar Bavré kiest voor elke scène zeer nauwkeurig een specifieke plek en camerahoek, waardoor je ‘Z bratem’ bijna kan zien als een aaneenschakeling van korte clips. Dat maakt de film visueel erg sterk maar tegelijk beweegt Bavré zich daardoor op glad ijs, want hoeveel mag er in een documentaire in scène gezet worden, vooraleer je spreekt van een fictiefilm?

“Er is een scène waar ze paddenstoelen aan het plukken zijn in hoog gras. Wat wij toen hebben gedaan is paddenstoelen verstopt in het gras”, aldus Bavré in een interview met Kortfilm.be. “Dan zei ik tegen Adam en Piotr dat wie het meeste paddenstoelen vindt, wint. Wij bepaalden een vast kader, en binnen dat kader konden zij de actie laten plaatsvinden.” Op zich niet erg, maar als toeschouwer denk je wel dat je de twee broers in hun eigenlijke leven volgt, niet een door de documentairemakers gemanipuleerde versie daarvan.

‘Z bratem’, op Film Fest Gent bekroond met de Juryprijs, is een knappe stilistische documentaire, maar had iets minder ambigu aangevoeld als Bavré de momenten waarop zaken in scène worden gezet (en acties worden uitgelokt, in plaats van louter geregistreerd) kadert — of simpelweg de ingreep van de filmmaker als buitenstaander ook eerlijk in beeld brengt.

Bekijk hier ons gesprek met Mattias Bavré.

Sarah Skoric