play

World of Tomorrow - Episode Three: The Absent Destinations of David Prime

Don Hertzfeldt 2020 Verenigde Staten 34 '
Een verborgen herinnering stuurt David door de verre uithoeken van tijd en ruimte om een dodelijk mysterie op te lossen met betrekking tot zijn tijdreizende toekomstige zelf.
Animatietoppers #KijkNu

Cast & crew

09.03.2021 Michiel Philippaerts

Wanneer door hoogtechnologische ontwikkelingen, concepten als vergankelijkheid, eigenheid en inspanning hun betekenis verliezen, wat dan met het begrip menselijkheid? Kunnen we überhaupt nog van mens-zijn spreken wanneer de volledige onsterfelijkheid bereikt is en ons bewustzijn en lichaam naar willekeur kunnen worden gekopieerd? Hoe verder de samenleving verglijdt in – al dan niet terecht – technologie-fatalisme, hoe meer dergelijke vraagstukken in onze populaire cultuur sluipen. Series als ‘Rick & Morty’, ‘Black Mirror’ en ‘Westworld’ gaan elk op hun eigen, vaak cynische of ironische manier, aan de slag. Voor zijn animatiewerk rond dat hyperactueel thema krijgt einzelgänger Don Hertzfeldt bakken lof van de internationale filmgemeenschap. Dit natuurlijk dankzij zijn originele aanpak en ambitie, al is het in de eerste plaats zijn uitgesproken geloof in de menselijke ziel dat hem onderscheidt van zijn grimmige concullega’s. Met ‘World of Tomorrow 3: The Absent Destinations of David Prime’ bevestigt de man zijn reputatie als een van de voornaamste sciencefiction-auteurs van de afgelopen twintig jaar. Weliswaar met meer van hetzelfde als in de vorige twee films, maar dan nog beter.

Stick figure David ligt apathisch voor zich uit te staren, verstopt tussen verroest schroot. Zijn space pod draait samen met satellieten, onbestemde objecten en ander ruimteafval doel- en eindeloos door de kosmos. Toch staat zijn blik niet zomaar op oneindig, want de man ziet wel degelijk allerlei zaken voor zijn ogen flitsen. Via een soort augmented reality wordt David onderworpen aan een stroom van (on)gewenste pop-upadvertenties, zoals ‘Have a purpose!’ en ‘Warm and Reassuring Memories for Death Beds’. Voor de nieuwe kijker – elke episode kan in principe afzonderlijk bekeken worden – is het een perfecte introductie tot het universum van de World of Tomorrow-trilogie: technologische ontwikkelingen zijn er enkel ter wille van zogeheten vooruitgang en in dat proces is het belangrijker om de mens bezig te houden, in plaats van gelukkig. Het is pure tragiek, ware het niet dat de regisseur ten allen tijde absurde humor weet op te diepen uit die existentiële miserie.

Door de focus sterker op een welomlijnd maar steeds verrassend plot te leggen, krijgt Hertzfeldt beter grip op zijn thema’s, maar ook, paradoxaal, op de ambiguïteiten die daarbij komen kijken.

Plots beginnen de ads te glitchen. Malware? Er blijkt een ‘foreign memory’ op Davids geheugenschijf te staan. Hij laat zijn muis langzaam over de file glijden en klikt. Enter Emily 7, een verre kloon van Emily Prime, de protagonist uit Hertzfelds twee vorige films. Zij heeft tijdens Davids kindertijd een herinnering in zijn onderbewustzijn geplant en deze wordt nu geactiveerd omdat interstellair reizen ondertussen mogelijk is. De opdracht die ze de stilzwijgende David geeft is karakteristiek complex maar komt hierop neer: de man moet in zijn eentje naar een verre, buitenaardse planeet reizen en daar een oud baken met belangrijke informatie zoeken. Dat zijn brein echter niet genoeg geheugen heeft om die boodschap van Emily goed en wel te verwerken, betekent dat David tijdens zijn reis te pas en te onpas zal moeten pauzeren om essentiële functies als ‘emotionele intelligentie’ en ‘ruimtelijk inzicht’ tijdelijk te deïnstalleren. Het is de eerste running joke die Hertzfeldt introduceert, maar het zal niet de laatste zijn.

Dat de regisseur ervoor opteert om zijn nieuwe werk op te hangen aan een duidelijke maar ingewikkelde queeste blijkt een enorm pluspunt. Vooral het tweede deel van World of Tomorrow verloor wat aan kracht vanwege zijn labyrintische kloon-van-kloon-van-kloon structuur en was sterk afhankelijk van de schattige capriolen van zijn koddige peuterstem op de geluidsband. Door de focus sterker op een welomlijnd maar steeds verrassend plot te leggen, krijgt Hertzfeldt beter grip op zijn thema’s, maar ook, paradoxaal, op de ambiguïteiten die daarbij komen kijken. De reeks plottwists zijn op sterke, logische en thematische wijze verankerd in het scenario. Al komt er zoals steeds veel denkwerk aan te pas om de puzzelstukjes in elkaar te leggen. Kijkers die zich écht graag in de bijzonderheden van Hertzfeldts film storten kunnen terecht op Reddit, waar een kleine schare cultfans zich toelegt op het uitspitten van allerlei theorieën rond onder meer de logica van tijdreizen.

De sterkere focus op verhaal betekent niet dat de film een half uur lang door een plot wordt voortgestuwd. Er is ook ruimte voor melancholie en stilte en Hertzfeldt neemt zijn tijd om de emotionele kern van zijn wereld te onderbouwen. Zoals wanneer de camera zeer traag door het met konijntjes volgestouwde appartement van de stokoude David glijdt en de bijna abstracte tijdsprongen daardoor voelbaar worden.

The memories are a jumbled mess to me and the emotions are very strong", klinkt het op een bepaald moment. Dat beschrijft perfect Hertzfeldts werk: complex en ingewikkeld, maar met een ziel. En de humor? Door het uitlichten van absurditeiten slaagt de regisseur er geweldig in om enkele zaken bloot te leggen... David trekt naar de verste planeet, overwint de vreselijkste gevaren en offert alles op voor de idee van de liefde, hoe vals die ook moge zijn. Daar is niets rationeels aan, maar misschien is het juist dat wat ons mens maakt.