Voor Eunice

Jaan Stevens 2019 België 31 '
De jonge Eunice moet harde realiteiten onder ogen zien.

Cast & crew

Awards & selecties

  • Prix Erasmus+
  • Jeune Création
  • VAF Wildcard 2019
15.07.2020 Bo Alfaro Decreton

In ‘Voor Eunice’ geeft regisseur Jaan Stevens een rake inkijk in het dagelijkse leven van de twee zussen, Eunice en Tarma — respectievelijk zeven en negen jaar.

Op een geslaagde manier toont hij ons het belang van sociale verbondenheid in de kindertijd: als de meisjes niet bij hun moeder zijn, dan maken ze hun huiswerk in het jeugdcentrum of zijn ze aanwezig in de zwemles. We zien hen ook soms solitair — op weg naar school of in de supermarkt voor een vieruurtje — maar krijgen nooit het gevoel dat ze dat echt alleen zijn. Stevens legt namelijk niet enkel de focus op Eunice – ook al doet de titel anders vermoeden – maar op de beide zussen, en het netwerk dat hen omringt. De zusjes kunnen niet altijd met elkaar maar nog minder zonder.

‘Voor Eunice’ blinkt uit in haar vlieg-op-de-muur-aanpak. De korte documentaire legt aangrijpend de meedogenloosheid van kinderen onderling vast, zoals wanneer een klasgenoot Eunice na school uitscheldt over haar intelligentie en gewicht. Stevens toont daarnaast ook opvallende gesprekken met een enigszins problematisch karakter, zoals die tijdens het Sinterklaasfeest. De juf legt uit dat ze een experiment doen waarbij ze zwarte piet (geen roetpiet…) van kleur zullen doen veranderen. Ze vraagt de kinderen welke kleur ze willen. Eunice roept enthousiast: “Bruin!” Waarop een klasgenootje antwoordt: “Wit! Want wit is zo typisch!”

‘Voor Eunice’ blinkt uit in haar vlieg-op-de-muur-aanpak. De korte documentaire legt aangrijpend de meedogenloosheid van kinderen onderling vast.

Veel kinderen krijgen van nature een zekere schaamteloosheid met zich mee die ze jammer genoeg maar al te vaak onderweg naar de volwassenheid verliezen. Het gemak waarmee de meisjes Stevens in hun leven geïncorporeerd hebben, blijkt onder meer uit de berichten die Eunice op de voicemail van de filmmaker achterlaat. Wat overigens een zeer slimme ingreep is. Intimiteit is voor de regisseur, vorig jaar afgestudeerd aan het RITCS en winnaar van een VAF Wildcard, dan ook de ruggengraat van deze documentaire. Het kan een bron van duurzaamheid zijn want Stevens volgde zijn hoofdrolspeelsters een tijdlang, met en zonder camera.

Deze toegewijde aanpak van “longue durée” voelt als een verademing. Uiteraard mogen we niet blind zijn voor het feit dat deze jonge regisseur een witte man is die zijn camera richt op een verhaal dat niet het zijne is, en het daardoor tot op een zekere hoogte niet kan begrijpen. Belangrijker echter, volgens ons, is de duidelijke devotie onder het mom van “sharing your privilege”, waarbij Stevens ook de optie openhoudt om Eunice en Tarma in de jaren die volgen de camera te overhandigen en hen eigenhandig de afstand tussen zichzelf en hun omgeving te laten capteren.

Laten we eindigen bij hoe de film begint: de twee zussen kijken uit over de skyline van de Antwerpse Linkeroever. Ze wijzen naar wat ze kennen, wat ze willen leren kennen en waarvan ze doen alsof. De horizon is voor hen een zeer concreet, wijd gespannen projectievlak voor hun hopes and dreams. Als het hen wat mee zit, zullen ze zichzelf, turend in de oneindigheid, kunnen laten verliezen in de mogelijkheden.

Dat onze context bepaald hoe we kijken, lijkt beetje bij beetje gemeengoed te worden. Maar mag je context echter nog steeds bepalen hoe je droomt, en hoe je de weg daarheen uitstippelt? Deze korte, tedere documentaire toont ons dat onze gemeenschap er nog steeds alle baat bij heeft om deze realiteit uit te dagen, en open te trekken.

3