play

Matria

Álvaro Gago Diaz 2017 Spanje 21 '
Ramona, een vrouw van middelbare leeftijd, heeft een apathische echtgenoot en een druilerig baantje in een conservenfabriek. Ze probeert de dag door te komen door toevlucht te zoeken in de relatie met haar dochter en kleindochter.

Awards & selecties

  • Grand Jury Prize Sundance 2018
  • Valladolid International Film Festival 2017

Tags

10.04.2020 Benjamin Antonissen

Een groep vrouwen in kille, steriele schoolkantine-outfits begint aan een nieuwe geestdodende werkdag in een conservenfabriek. ‘Matria’, een film over de monotonie van het dagelijks leven, is al een zevental minuten bezig, maar begint nu pas echt. Álvaro Gago’s portret werd met de Grand Jury Prize bekroond op het Sundance Festival in 2018: een terechte bekroning wellicht, al slaat Gago niet altijd de nagel op de kop.

‘Matria’ vertelt een quasi-biografisch verhaal door de ogen van Ramona, een vrouw van middelbare leeftijd die in een Galicisch dorpje tussen haar kille, afstandelijke man en een duffe job in een conservenfabriek leeft. Ze vindt enkel soelaas bij haar dochter en kleindochter, voor wie ze hemel en aarde beweegt om een verjaardagscadeau te kunnen kopen.

Gago wil met deze film een stem geven aan een specifiek soort vrouw: de onderdrukte werkster, wiens dromen en verlangens in functie van haar familie komen te staan – hier belichaamd door Ramona, het paradepaardje van de film. Hoofdactrice Francisca Iglesias Bouzón is dé spilfiguur in ‘Matria’, de camera verliest haar dan ook geen seconde uit het oog. Het verhaal is volgens de regisseur dan ook “voor 95% gebaseerd op haar leven”: Bouzón werd gecast op haar uiterlijk en dankzij de band die ze met de regisseur vormde toen zij voor zijn grootvader en diens huis zorgde. Na het filmen ging ze gewoon terug naar haar doorsnee baantje.

Hoofdactrice Francisca Iglesias Bouzón is dé spilfiguur in ‘Matria’, de camera verliest haar dan ook geen seconde uit het oog.

Globetrotter Gago — die in Spanje, Chicago en Londen studeerde — maakt hier ironisch genoeg een film over de monotonie en de onontkoombaarheid van het dagelijks leven. “We hebben onze tijd genomen voor de film, en ik heb het gevoel dat we het niet anders hadden kunnen doen,” verklaart hij. Zoveel is duidelijk: hij schakelt enkel naar hogere versnelling wanneer Ramona het cadeau voor haar kleindochter oppikt, maar de film loopt grotendeels met een slakkengangetje verder. Op zich niet verkeerd – het thema leent zich hiertoe – maar met de grauwe tinten uit Ramona’s omgeving en de droge geluidsband (lees: géén achtergrondmuziek, naar bijna documentarische traditie) loopt hij soms het risico dat de film even kleurloos wordt als het bestaan van zijn hoofdpersonage. Is zo’n één-op-één vertaling wel interessant?

De schoonheid zit hem in de kleine dingen, de ‘onbelangrijke’ ogenblikken die deze film maken tot wat hij is: Ramona’s gezichtsuitdrukking op de fiets richting werk, de vrouwen die voor hun shift staan te roken, de onverschilligheid waarmee Ramona de lunch van haar man voorbereidt.

De tristesse van de film culmineert aan het slot: tijdens de basketwedstrijd van haar kleindochter zoomt de camera volledig in op Ramona. Ze kan haar ogen niet van het spel afwenden, zelfs al zit haar kleindochter op de bank. Achter deze moedeloze blik zien we eindelijk de emoties die Ramona heel haar volwassen leven verborgen houdt. Maar of het op dit moment Ramona is die we zien of Francisca, is onduidelijk.

3