play

Liberty

Faren Humes 2018 Verenigde Staten 17 '
Alex en Milagros krijgen bereiden zich voor om te dansen op een ceremonie.

Awards & selecties

  • Special Prize Generation 14Plus Berlinale 2019
  • AFI Fest 2019
  • Miami Film Festival 2019
  • Grand Jury Award SXSW 2019
29.04.2020 Carmen van Cauwenbergh

Het bespreken van ‘Liberty’, de met prijzen overladen kortfilm van Faren Humes, was geen simpele opdracht. Op het eerste zicht is dit een vrij eenvoudig en rechtlijnig verhaal, maar schijn bedriegt. De complexiteit zit goed verborgen en manifesteert zich veelal pas na een tweede kijkbeurt.

‘Liberty’ roept vooral veel vragen op en toont aan dat bepaalde thema’s zich moeilijk laten analyseren, zeker als je er als schrijver weinig voeling mee hebt en het verhaal dus enkel als buitenstaander kan benaderen.

De film speelt zich af in Miami, waar de oude sociale woningen van de zwarte gemeenschap van Liberty Square afgebroken worden om vervangen te worden door nieuwe. Een project van lange adem, want het gaat over honderden huizen. Centraal staan Loggy en Alex, twee tienermeisjes die al jaren buren en vriendinnen zijn. Beiden zijn uitgekozen om te dansen op de ceremonie om de nieuwe gebouwen in te huldigen, maar Loggy haakt af. Te veel aan haar hoofd: Alex staat op het punt te verhuizen, en het gedenkteken van haar overleden moeder werd onlangs afgebroken.

Er is een duidelijk verschil tussen waarnemen en weten. Dikwijls moeten we aanvaarden dat we slechts de rol van bescheiden buitenstaander kunnen opnemen.

Faren Humes, zelf ook uit Miami, was als zwarte Amerikaanse vrouw naar eigen zeggen op zoek naar een ware “black woman connected experience”. Als Westerse blanke vrouw weet ondergetekende niet wat dat precies betekent en ben ik dan ook enkel in de positie om veronderstellingen te maken. Al snel was ik aangewezen op mijn onwetendheid, om voorbij het beschrijvende te raken. Tijdens het bekijken wordt vooral een grote afwezigheid duidelijk: die van de zwarte gemeenschap enerzijds (door de huidige situatie ontwricht in hun eenheid) en die van van opdrachtgevende werfleiders anderzijds — en de afwezigheid van de communicatie tussen beiden. De twee witte mannen die er rondlopen, hadden niet minder op hun plaats kunnen zijn.

De zwarte bewoners die we te zien krijgen, zien er verweesd uit: onwetend, losgesneden van elke onderlinge connectie. Als schimmen die ronddwalen tussen de resten van een gemeenschap die niet meer bestaat. Gebouwen kan je makkelijk — en zelfs goedbedoeld — een herbestemming geven, maar lukt dat ook met een gemeenschap?

Er wordt weinig gesproken in ‘Liberty’ omdat Humes de rijkdom van de onuitgesproken verstandhouding waardeert. De gesprekken zijn gefileerd tot het uiterst essentiële en als kijker (en dus buitenstaander) vangen we hierdoor slechts minieme elementen op van wat er gaande is. Zonder context kan ons begrip en onze kennis nooit volledig zijn — als kijker ben je haast even verweesd als de bewoners die hun herbestemming moeten ondergaan.

‘Liberty’ is geen evidente film en Faren Humes benadert de complexe thema’s erg subtiel. Wie de moeite doet om aandachtig, en op een dieper niveau te kijken, wordt beloond met een wezenlijk inzicht: er is een duidelijk verschil tussen waarnemen en weten. Dikwijls moeten we aanvaarden dat we slechts de rol van bescheiden buitenstaander kunnen opnemen.

3