Het Slachtoffer

Michaël R. Roskam 2021 België 13 '
Heel verbaasd dat hij überhaupt bezoek ontvangt, krijgt de gedetineerde van de cipier te horen dat het gaat om de enige persoon die nog in de gevangene geïnteresseerd is: zijn slachtoffer.

Tags

22.01.2021 Youness Iken

Michaël Roskam en Nicolas Karakatsanis kunnen we gelukkig nog altijd in één adem vernoemen. Het cinematografische 'Rundskop'-duo is met ‘Het Slachtoffer’ – halleluja, een zwart-witte bijdrage aan de ‘Lockdown’-reeks! – nog onafscheidelijker geworden.

Het scenario, een monoloog van een gedetineerde die bezoek krijgt van zijn slachtoffer, is er een dat je niet snel van auteur Dimitri Verhulst zou verwachten. Alhoewel: met ‘Kaddisj voor een kut’ schreef hij al een roman over (oversekste) jeugddelinquenten. Voor Roskam is het allerminst de eerste filmische passage binnen het criminele milieu — zie ook 'Carlo' en 'The One Thing To Do' — maar een dermate psychologische thriller als deze zat er nog niet in.

De onbekende Antoine Princen zet een prestatie neer die veel concentratie en ervaring vereist. Of is het Matthias Schoenaerts onder een stevige laag make-up?

De intrigerende alleenspraak is misschien het grootste eerbetoon aan de film noir dat Roskam al filmde: meesterlijke clair-obscur, een archetypische vrouw, een eenzame crimineel. Maar Roskam zou Roskam niet zijn als hij die stereotypen niet zou overstijgen: Karakatsanis’ liefde voor korrelige beelden doet de al erg krasse lowkey-belichting eer aan en maakt van de gedetineerde haast een monsterlijke Boris Karloff uit ‘Bride of Frankenstein’. Bovendien blijft de vrouw die op bezoek komt onzichtbaar, een femme fatale en een “goede vrouw” tegelijk: voor de gedetineerde een spiegelbeeld van zijn ongebreidelde lust en een toonbeeld van onschuldige perfectie.

Het slachtoffer uit de titel is hier in kwestie uiteraard vooral de gevangene: machteloos tegen zijn eenzaamheid, met de hallucinaties over zijn vrouw als enige vorm van escapisme. Zijn Joker-achtige vertolking, bijna continu in close-up, is fascinerend: licht spastisch, ijzingwekkend kalm en bij momenten onbeheersbaar. Een prestatie die veel concentratie en ervaring vereist. Het meest intrigerende aan hem is nog niet eens gezegd: Antoine Princen, die het hoofdpersonage in smeuïg West-Vlaams vertolkt, was nooit eerder op het grote of kleine scherm te zien. Of is het, stiekem, Matthias Schoenaerts onder een stevige laag make-up? Het zou het 'Rundskop'-triumviraat compleet maken, maar wij hebben er het raden naar.

Als psychologische nagelbijter brengt de afsluitende kortfilm uit de ‘Lockdown’-reeks een verrassende catharsis, ongelooflijk veel stof tot nadenken en vooral knap vertier voor het oog. Hopelijk hebben we volgende keer geen wereldwijde lockdown nodig om inspirerende korte films in prime time op televisie te zien.

'Lockdown' is een reeks van twaalf op zichzelf staande kortverhalen, geregisseerd door dertien verschillende Vlaamse regisseurs. Elke regisseur kreeg één draaidag, op één locatie. Een productie van De Wereldvrede, Lecter Scripted Media & Eén. Met de steun van het Vlaams Audiovisueel Fonds & Tax Shelter. Naar een idee van Gilles Coulier en Maarten Moerkerke. Bekijk alle kortfilms via VRTNU.