Gastarbeiders

Issam Bougrine 2021 België 27 '
Broers Mimoun en Hamidou zijn twee Marokkaanse gastarbeiders die in 1964, verleid door de veelbelovende brochures, naar het ‘beloofde land’ België zijn getrokken. Ze kwamen er werken in de mijnen, met als doel geld sparen en terugkeren. Maar niet alles verloopt zoals ze het zich hadden voorgesteld.

Bio Regisseur

Awards & selecties

  • Kortfilmfestival Leuven 2021
  • Brussels Short Film Festival 2022
05.03.2022 Jannes Callens

De prelude van Issam Bougrines ‘Gastarbeiders’ is weinig hoopgevend: de camera volgt vuile voeten die zich vermoeid een weg banen naar de douche. Het water vermengt zich met modder en stof op de grond. Een diepe voice off stem van een oudere man mijmert. Hij herinnert zich Polen, Italianen, Spanjaarden, Turken en identificeert zich als Marokkaan. Mijnwerkers vechten met hun hoofdlamp tegen de duisternis: de arena op droge manier geschetst.

De stem herinnert zich naast het stof vooral ook twee Marokkaanse broers: Mimoun en Hamidou. De eerste scène waarin de broers te zien zijn, zit boordevol informatie over hun achtergrond. In de les Nederlands prevelt Hamidou “Welkom in België”, en krijgt een spreekwoordelijk schouderklopje van de leraar. Zijn broer Mimoun staat onwennig naast hem. De uiteenlopende houding van de broers tegenover hun ‘gastland’ is daarmee uitgeklaard. Bougrine onthult ook meteen zijn visueel stokpaardje: een lange camerabeweging die aan het eind een wending neemt.

‘Gastarbeiders’ brengt de twijfel, angst en hoop van de Marokkaanse migranten in beeld en spit hun verloren geschiedenis uit.

Wanneer de broers genoeg geld hebben gespaard, keren ze terug naar hun familie in Marokko — dat is althans Mimouns plan. Hamidou denkt daar anders over, zoveel is duidelijk. Hij heeft hier een vriendinnetje en aardt bijzonder goed in België. Terwijl Hamidou op straat danst, wordt broer Mimoun buiten gezet uit de plaatselijke taverne. Dat specifiek moment getuigt van Bougrines dramatisch inzicht. De filmmaker speelt slim met verwachtingen en veronderstellingen, en stuurt de kijker emotioneel alle kanten op.

De rijkelijk aanwezige muziek van componist Salim Daima getuigt van visie, maar de soms grote dramatiek ervan in combinatie is soms abundant. De climax van de film combineert die muziek met vertraagde beelden en uitbundige grimassen, plots krijgt de film allures van een opera. Bougrine aspireert Hollywoodcinema met een eigen touch.

Bougrine’s grootvader emigreerde in 1964 naar België om in de mijnen te werken. Doordat zijn grootvader niet is teruggekeerd naar zijn thuisland, is Bougrine geboren en getogen in België. Maar niet iedereen is gebleven. Het conflict tussen blijvers en vertrekkers vormt de kern van zijn film. ‘Gastarbeiders’ brengt de twijfel, angst en hoop van de Marokkaanse migranten in beeld en spit hun verloren geschiedenis uit.

Eén keer vult een foto uit de mijnen het volledige scherm. Dat verrassende moment wekt het verlangen om tussen de afgelikte beelden de ruwheid op te zoeken. Dat gebeurt niet, waardoor dit intermezzo eerder op een fout lijkt dan een keuze. Toch getuigt de beeldtaal van een bepaalde visuele flair: de doordachte lange camerabewegingen in kleine ruimtes werken. Jammer dat expliciete dialogen en opvallende acties die visuele kracht te vaak ondermijnen. Wel bewonderenswaardig: het gemak waarmee acteurs Idries Bensbaho en Ayoub Sadik dynamiek in hun spel leggen — het duo speelt alle tegenspelers naar huis.