Eden

Jeroen Broeckx 2020 België 40 '
Een ode aan het gewone in een wereld waarin alles steeds spectaculairder moet.

Cast & crew

29.07.2020 Sarah Skoric

"Dat is normaal wel den boom die tot tegen het plafond komt, en het meeste plaats inpakt,” verklaart een jonge vader zijn kerstboomkeuze. Hoe groter hoe liever, en het contrast met de oudere buren enkele huizen verder kan niet duidelijker zijn. Bij die vrouw des huizes klinkt het eerder van: “Als wij de lotto winnen, dan moeten wij geen chique villa of een dure auto. Gewoon eens gaan eten met de familie, dat is al goed.” “Simpel,” beaamt ook haar echtgenoot. Een generatieverschil in levensvisie en mentaliteit – YOLO vs. bescheiden en karigheid — sijpelt subtiel doorheen ‘Eden’, de middellange docu van Jeroen Broeckx.

Hoe koopbaar is geluk, en is gewoon nog goed genoeg?

De hoofdrol van deze verstilde docu is weggelegd voor de Antwerpse wijk Eden in Wilrijk, en zijn/haar/hun inwoners. De wijk ontstond in 1958 toen een honderdtal identieke prefab-huizen werden opgetrokken voor de bezoekers aan de Expo ’58. “Wat aanvankelijk identiek was, kreeg al snel een identiteit door haar bewoners,” aldus Broeckx. “Vandaag is dit ‘paradijs’ omsingeld door multinationals en winkelcentra die schreeuwen dat alles in het leven te koop is, ook geluk. Maar hoe koopbaar is geluk en is gewoon nog goed genoeg?”

Broeckx, die in 2012 een Wildcard kreeg van het Vlaams Audiovisueel Fonds voor zijn afstudeerfilm '30m³' aan het RITCS, zet zijn camera op en laat die draaien. Wat voor de camera gebeurt lijken alledaagse straat- en woonkamerbeelden. De inwoners maaien het gras, slaan een praatje met elkaar, parkeren hun auto. En babbelen, tegen de camera (en kijker). Over hun leven, hun momenten van geluk, wat voor hen de betekenis is van een paradijs. Met die vraag refereert Broeckx subtiel naar de Bijbelse tuin van Eden, het zogezegde Paradijs waarin Adam en Eva leefden net voor de zondeval, en dus ook naar de naam van de woonwijk aan de A12.

De statische, observerende cameravoering doet wat denken aan de trage, fotografische beelden van Fien Troch (‘Kid’), en van Christina Vandekerckhove’s ‘Rabot’. ‘Eden’ is subtiel binnenkijken in de verschillende woonkamers, keukens en tuinen. En in de mensen, die het openhartig hebben over hun leven. Het kleinmenselijke en de Vlaemsche sfeer is soms herkenbaar, soms banaal, maar ook relativerend en hier en daar ontroerend.

Eenvoudig geluk in een verstilde setting maakt van ‘Eden’ een mooie, trage televisiedocumentaire.

'Eden' is op zondag 2 augustus te zien op Canvas om 21u55, en daarna te bekijken via VRT NU.

2