Ce Magnifique Gâteau!

Emma De Swaef Marc James Roels 2018 België 45 '
Een anthologiefilm in het koloniale Afrika van de late negentiende eeuw.
Animatietoppers

Awards & selecties

  • Quinzaine des Réalisateurs 2018
  • Special Mention TIFF 2018
  • Grand Prix Animafest Zagreb 2018
  • Prix André Martin Annecy 2018
  • Publieksprijs Curtas Vila Do Conde 2018
  • Internationaal Kortfilmfestival Leuven 2018
  • etc.
10.10.2018 Carmen van Cauwenbergh

Zes jaar na onze eerste diepe buiging voor het ‘Oh Willy…’-duo Emma De Swaef & Marc James Roels, doen we dat eerbetoon graag nog eens over. Met ‘Ce Magnifique Gâteau!’ leveren ze een zelden geziene tour de force binnen stop-motion animatie af.

‘Ce Magnifique Gâteau!’ speelt zich af in het koloniale Afrika van de late 19e eeuw – een lelijke bladzijde uit de Belgische geschiedenis. Een periode waar vandaag nog steeds heel krampachtig wordt rond gewalst en waar veel kunstenaars hun vingers niet aan willen branden.

In deze anthologiefilm krijgen we vijf personages te zien die elk hun eigen pad bewandelen doorheen deze donkere episode; een koning, een pygmee, een bakkerszoon, een kruier en een deserteur. Met hun keuzes en handelingen beïnvloeden ze niet alleen elkaar, maar bepalen ze ook het verloop van de geschiedenis. Kleine ingrepen kunnen soms grote gevolgen hebben.

De 45-minuten durende film is geen mokerslag, eerder zelfs lichtvoetig bij momenten. De schaamte die verbonden is aan onze doortocht in Afrika, is vooral voelbaar in de kleinte kantjes en de onhebbelijkheden van de personages. Dikke, witte mannen die respectloos door de jungle baggeren bijvoorbeeld, of verwende kinderen die we met plezier van de trap zouden duwen. Cut to: de pygmee die dit in alle eenzaamheid aanschouwt.

Daarmee verheffen ze hun kleine meesterwerkjes van wol, vilt en textiel resoluut tot grote kunst.

Andere tijden en ook niet, want deze personages zijn (spijtig genoeg) nog steeds herkenbaar. Al kleuren de regisseurs hen niet zwart-wit: je kan ze tegelijk verafschuwen en alsnog medelijden voor hen voelen. Daar zit het wollige materiaal misschien wel voor iets tussen – zo’n poppetjes zijn nu eenmaal per definitie een beetje schattig, toch zijn het vooral de heerlijke dialogen en hun innerlijke bespiegelingen die voor extra smaak zorgen. De stemmen van o.a. Jan Decleir, Gaston Motambe en Wim Willaert zijn trouwens fantastisch gecast.

Uit ‘Oh Willy…’ bleek al dat deze regisseurs uitblinken in een vorm van verbeelding die vaak naar het absurde neigt, zonder daarbij in extremen te vervallen. Daar kon je bij hun vorige film desgewenst een grote metafoor aan koppelen, hier neigen de gekke kwinkslagen vooral naar een vindingrijke spielerei. Zo laat de verdwenen bakkerszoon zicht betoveren door een slak, of duikt de klarinetspeler op de één of andere manier altijd en overal weer op. Dergelijk vertel- en kijkamusement binnen een koloniale context scherpt de randjes van de liefelijke animaties met een subtiel, maar ook welkom cynisme.

De Swaef & Roels bewijzen dat er over ons koloniaal verleden gepraat kan worden, zonder daarbij een verstikkende moraal te hanteren. Er kan absoluut iets zinnigs gezegd worden via de betoverende taferelen die ze scheppen; de film doet genieten en nadenken tegelijk. Daarmee verheffen ze hun kleine meesterwerkjes van wol, vilt en textiel resoluut tot grote kunst. Alleen jammer van de fragmentarische vignettestijl die het tempo hier en daar ondermijnt.

Al te vaak wordt gedacht dat een kunstenaar moet kiezen tussen moraal en esthetiek, want “wie te veel op schoonheid inzet, gaat voorbij aan de sérieux.” Emma & Marc vegen dat argument met een dikke vilten vinger moeiteloos van tafel. Benieuwd wat ze ons over zes jaar voorschotelen.

3