DVD

Boys on Film: Youth in Trouble

Meer dan twee uur aan LGTBQ+-kortfilms.

16.11.2013 Carmen van Cauwenbergh

Al negen edities ver zijn we met de 'Boys on Film'-compilaties, een initiatief van Peccadillo Pictures. Deze Engelse filmdistributeur concentreert zich voornamelijk op wereldcinema, art house, onafhankelijke cinema en gay & lesbian cinema. Niet heel lang geleden was een van hun langspeelfilms - 'Les Invisibles', een documentaire over enkele bejaarde holebi's - bij ons in de zalen te zien. Met de 'Boys on Film'-dvd's verkennen ze alle aspecten van de mannenliefde gezien door de ogen van verschillende cineasten van over de hele wereld. Meestal wordt er op deze compilaties rond een thema gewerkt, de eerste kreeg de bijtitel 'Hard Love' (ok, niet zo subtiel), de tweede 'In Too Deep' (nog minder subtiel) en nu de negende 'Youth in Trouble'. Zoals de titels aantonen moet iedereen volwassen worden; ook het LGBTQ-genre.

VERFRISSENDE BLIK

Wie een opeenstapeling van coming of age van jonge homo’s verwacht moet elders gaan zoeken want deze nieuwste worp van Peccadillo Pictures bewijst dat er veel meer te vertellen valt over dit thema. Onder sommigen van deze fantastische kortfilms staat het homo-zijn zelfs niet centraal, wat misschien nog de meeste verfrissende invalshoeken en verhalen oplevert. In één film, 'Colonial Gods', gaat het zelfs gewoon over de vriendschap tussen twee mannen.

In de film 'Family Affair' zorgt de thematiek een beetje voor een rare wending, alsof de cineast zich plots herinnerde dat hij iets over homo-zijn wou vertellen. Toegegeven, dat is kort door de bocht want overigens is deze 'Family Affair' van de Braziliaanse Caru Alves de Souza een sterke film die ons iets vertelt over de machocultuur in Brazilië en hoe het niet zo evident is om daar een ‘ander soort’ identiteit te hebben. Vooral wanneer je in een familie leeft met een machobroer en – vader en een ongelukkige moeder die zich eerder terugtrekt in haar eigen wereld.
 


'Family Affair' (Caru Alves de Souza)

 

Mooi is hoe de cineast de psychologie van zijn personages weet te symboliseren aan de hand van de verschillende ruimtes in het appartement. De donkere woonkamer staat hierbij in schril contrast met de heldere waskamer waar alle geheimen worden bewaard: het roken van de moeder en het homo-zijn van de jongste zoon. Het is enkel in deze onbeduidende maar eerlijke ruimte dat de personages hun ware identiteit kunnen beleven. In de andere ruimtes, waar normaal gezelligheid en een familiaal gevoel moet heersen, heerst de dominantie van de vader en de oudste zoon. Maar zoals reeds aangehaald is dit homo-zijn op geen enkel ander moment aanwezig in de film, zelfs niet sluimerend, waardoor dit realistisch familie-epos op het einde redelijk bruusk naar een genderverhaal ombuigt.

UITSCHIETERS

Iets evenwichtiger is de film 'Together' van de Britse James Cook waar de genderkwestie zich beperkt tot ‘twee mannen die gaan samenwonen’ en waar alles draait rond een indringer die hun gezellige  leven compleet om zeep helpt. Een regelrechte mindfuck waar het verhaal en de spanning ijzersterk worden opgebouwd en die de kijker met een zeer onaangenaam gevoel achterlaat.

Een andere uitschieter is het Spaanse 'Easy Money' van Carlos Montero waar een hilarisch misverstand uitdraait tot een tragische situatie, wat een beetje doet denken aan de films van Quentin Tarantino. Maar Montero laat het niet bij deze klassieke wending en neemt in de plot opnieuw een bocht van 180 graden. Veel kan er verder niet over dit verhaal verteld worden, het zou zijn zoals het verpesten van een goede mop. Deze film is sober in de vormgeving maar moet het dan ook volledig hebben van het verhaal en de acteerprestaties die trouwens uitstekend zijn; elk personage weet met veel flair en overtuiging zijn rol neer te zetten.
 


'It's not a cowboy movie' (Benjamin Parent)

 

'It’s not a cowboy movie' van Frans regisseur Benjamin Parent behoort ook tot het betere werk en was in 2013 genomineerd voor een César voor beste kortfilm. Het opzet van de film is even eenvoudig als origineel: twee jongens en twee meisjes doen respectievelijk in de jongens-en meisjestoiletten hun relaas over de film die ze gisteren op TV hebben gezien; 'Brokeback Mountain', “avec les cowboys pede, tu sais”. Terwijl de jongen als een volleerd filmcriticus zijn kijkervaring uit de doeken doet aan een klasgenoot, grappen en filosoferen de meisjes over het homo-zijn en de moeilijke beslissingen die daarbij komen kijken. Hier wordt het al snel wat emotioneler omdat één van de meisjes haar vader ‘verkeerd’ is.

De toiletten zijn hier een plek waar de jongeren vrijuit en opvallend volwassen over hun emoties kunnen praten. Het is aandoenlijk en grappig tegelijk. Wanneer de deuren van de toiletten opengaan en ze het schoolleven opnieuw tegemoet treden, regent het onmiddellijk weer puberale verwijten: "Hey homo! Ta gueule, avec ta moustache!" Net als in 'Family Affair' wordt hier een geheime plek gecreëerd waar serieus over de dingen kan nagedacht worden en waar men echte emoties niet hoeft in te houden.

COMING OF AGE

Deze compilatie mag dan geen opeenstapeling van coming of age verhalen zijn, er zitten er toch twee in verscholen, namelijk 'Prora' en 'The Wilding'.

In 'Prora' (internationaal haalde de film al een hele rist prijzen binnen) gaan Jan en Matthieu op zoek naar hun geaardheid en dat tegen de achtergrond van een gebouw dat in de naziperiode dienst deed als vakantiecomplex en in de communistische periode als militair complex. Twee perioden in de geschiedenis die we niet onmiddellijk associëren met vrijheid blijheid. Met een even statige en strakke beeldvorming volgt de Zwitsers-Duitse Stephane Riethauser de experimenten van zijn protagonisten die in 23 minuten tijd een heel stuk volwassener zijn geworden. Hun uitgelatenheid, zorgeloosheid en onbezonnenheid maakt naar het einde van de film toe plaats voor wijselijk zwijgen en bedachtzaamheid. Waar eerst alles meer in de openheid leeft, moet de kijker in het tweede deel van de film alles meer tussen de lijnen lezen. Wie dit filosofisch meer wil uitdiepen, kan ook hierin een link met de architectuur zien en begrijpen dat dit verhaal niet zomaar in deze omgeving geplaatst wordt.

In de Australische film 'The Wilding' wordt de liefde tussen twee jongens alweer in een afgesloten ruimte geplaatst namelijk in de cel van een jeugdgevangenis. Opnieuw een ander leven binnen dan buiten. Grant Scicluna schetst geduldig maar rauw de tweestrijd van het hoofdpersonage die moet kiezen tussen vrijheid en liefde.
 


'The Wilding' (Grant Scicluna)

 

Een ander realistisch relaas krijgen we te zien in 'Colonial Gods' dat zoals reeds eerder vermeld werd, niks met homoseksualiteit te maken heeft maar alles met het opgeven van de eigen idealen, ontgoocheling, wantrouwen en verraad. Het is niet altijd de liefde die hard is, ook vriendschap is soms in hetzelfde bedje ziek. 

BUITENBEENTJE

Tussen al dit dramaturgisch geweld loopt 'Deep End' een beetje verloren. Hier wordt de homothematiek heel klassiek benaderd zonder dat er iets extra aan wordt toegevoegd. In deze verfrissende selectie waarin de lat algemeen gezien zeer hoog ligt, wordt deze film jammer genoeg snel vergeten.

ISOLEMENT

Als er dus één ding opvalt binnen deze compilatie is het dat de meeste regisseurs ervoor kiezen om het psychologisch isolement heel ruimtelijk te benaderen: een cel, een waskamer, een woningcomplex achter een muur, een hotelkamer, een complex dat ten dienste stond van dictatoriale regimes en een toilet. Ruimtes waar mensen hun geheimen prijsgeven en hun ware zelf kunnen beleven meestal als onderdeel van een ander, al dan niet opgelegd, leven.

Dat maakt deze selectie zeer coherent en toont doorheen de verschillende culturen en verhalen een gelijkaardige benadering. Een benadering die heel letterlijk en tastbaar toont hoe er steeds geschipperd wordt tussen verschillende identiteiten maar ook hoe sterk de invloed van een ruimte op de psychologie van de mens kan zijn. Zeker wanneer men geheimen moeten bewaren.

Coverfoto: 'Prora' (Stéphane Riethauser)