Verslag

Lichting 2020: Sint-Lukas Brussel

De uitgebreide nieuwe lichting filmmakers van Sint-Lukas Brussel doorgelicht.
Lichting 2020

Lees meer over

26.11.2020 Kortfilm.be-redactie

Iets later dan normaal, maar ook in dit ongebruikelijke jaar levert de nieuwe lichting filmmakers aan Sint-Lukas Brussel kwaliteit af  — met veel aandacht voor de hoofdstad en de (kan het anders?) coronacrisis. Vooral de vaak contemplatieve en onderzoekende werken blijven bij. Nog tot 18 december kan je het gros van de afstudeerfilms online bekijken. Een verslag.

Film

In ‘At night we fly’ (16’) neemt Gert-Jan Verdeyen ons mee op zwier met drie non-binaire vrienden. De donkere, verlaten Brusselse straten bieden hen de ruimte om volledig zichzelf te zijn — zonder de starende blikken, het onbegrip en de (vaak ongemeende) incorrecte behandeling die ze te verduren krijgen. Ze vieren, huilen, praten, genieten. Verdeyen giet dit snapshot van drie levens in een prachtige, kleurrijke fotografie, afgewerkt met experimentele intermezzo’s en een dromerige soundtrack die de sfeer helemaal vatten. Alleen de authenticiteit mist een beetje. (jd)

Benjamin Cools zoekt een herkenbare existentiële kwestie op: waarom werken we? Op een ludieke, doch tragische wijze leren we Max kennen (gespeeld door Cools zelf), een jongeman met een zware dertigersdip die hopeloos op zoek is naar wat hij definieert als “vrijheid”. Dat die term subjectief en eigenlijk ondefinieerbaar is, daar komt Max heus wel achter, met alle nare gevolgen van dien. Regisseurs die zichzelf casten: het blijft een gewaagde zet. Toch slaagt Cools erin om dit tragikomisch personage overtuigend neer te zetten in het verder luchtige ‘Rite of passage’ (20’). (md)
 


'At night we fly' © Gert-Jan Verdeyen

 

Een andere rite de passage in Floris Van Severens ‘Following sea’ (20’): een roadtripfilm die het verhaal vertelt van een man en zijn reis naar Oostende met drie liftende jongeren. Van Severen lijkt er bewust voor te kiezen om de gebruikelijke coming-of-age beelden van zorgeloze jongeren en hun existentiële crisissen achterwege te laten, maar focust zich daarentegen op het ontroerend overgangsritueel van Kris Cuppens’ personage, die het verlies van zijn eigen zoon een plaats tracht te geven. Van Severen bewijst over sterke regiekwaliteiten te zitten, met een verhaal dat intieme momenten boven zware dramatiek plaatst. (md)

In Sarah Ledermans afstudeerfilm ontmoeten twee Joodse vrouwen van verschillende afkomst elkaar in Brussel. Allebei zijn ze op zoek naar wat joods-zijn voor hen betekent. Ook al verschillen hun tradities van elkaar en van de Brusselse, samen gaan ze op zoek naar hun identiteit via hun geloof (en hoe die te beleven), en op zoek naar hun geloof via hun identiteit. ‘Les racines de l’eau’ (18’), gefilmd in een sober herfstkleurenpalet, is een sterk contemplatief dubbelportret dat rust en zachtheid uitstraalt, en tot reflectie stemt. (jd)

In ‘Riders’ (12’) van Sherin Seyda rijden we mee met Donna en Jiyan, twee vriendinnen uit de Amsterdamse voorstad die hun passie voor biken delen. Een rood-blauwe filter en een onderdompeling in de natuur geeft hun relatie een sensuele en tegelijk spirituele touch. Wanneer Jiyan Donna vertelt dat ze zwanger is, reageert die kalm, maar ontegensprekelijk breekt er iets. Seyda laat mooi open hoe de symbiose tussen de twee kan vernieuwen en hoe ze beiden trachten te herbronnen. (yi)

Scheiden is lijden en dat wordt heel erg duidelijk in ‘Samen wij’ (20’) van Margot van Mol. Toch is dit geen klassiek verhaal van slecht en goed maar vooral één van een complexe dynamiek tussen de verschillende instanties, waarvan helaas het kind het grootste slachtoffer is. De jonge Noémie Augstyn doet haar uiterste best, maar de volwassen acteurs zitten jammerlijk klem tussen een geforceerd scenario en nogal stroeve dialogen. (cv)
 


'Heavy hands' © Manoach Beeftink

 

Ook Soroush Helali behandelt een moeilijk thema: een kind dat vecht tegen kanker. We volgen Zary in haar strijd tegen leukemie en haar ouders die zichzelf in deze hel staande proberen te houden. ‘Zary’ (16’) is een erg realistische en serene documentaire over een ongelooflijk dapper en vrolijk kind dat we direct in ons hart sluiten. Soroush bereikt met haar eerlijke, dagdagelijkse beelden een grote impact. (cv)

In Manoach Beeftinks ‘Heavy Hands’ (20’) wordt het leven van Giovanny, een ambitieuze bokser, grondig door elkaar geschud wanneer hij wordt geconfronteerd met de nieuwe relatie van zijn homoseksuele vriend Mehdi. Terwijl Giovanny wordt omringd door hypermannelijke boksers die pretenderen “oké te zijn met homo’s” maar onderling er toch om moeten lachen wanneer twee mannen met elkaar zoenen, probeert hij zijn vriendschap te redden. Een intieme film met uitgekiende cinematografie die toont wat er gebeurt wanneer twee tegenovergestelde werelden plots met elkaar in contact komen. Jammer van de soms nogal geforceerde dialogen. (md)

Animatie

Louise Vandenbroele fladdert doorheen het opgroeien, via verschillende stijlen en middelen die samen vorm krijgen in een stopmotioncompilatie van tekeningen. Een filmisch flipboekje, ook gecombineerd met enkele live-action archiefbeelden. Als eindresultaat zit ‘Fladderen’ (3’) vol suggesties en optimisme en vooral ook veel nostalgie. Voor alle leeftijden. (jd)

Minder fleurig is Joke Desmaele’s ‘Warnival’ (5’) waarin pretparken de donkere kant van mensen exploiteren en onschuldige kinderen worden omgevormd tot moordzuchtige soldaten. Zoals Desmaele het zelf omschrijft: “where magic becomes tragic”. Een film die niet terugdeinst van een zwartgallige thematiek die helaas ook erg relevant is. (md)
 


'Sorry, I don't understand' © Natalie Feoktistova

 

Te midden een bar winterlandschap moet een houthakker op eigen houtje (pun intended) zorgen voor zijn vader waar hij een hekel aan heeft. Toch wint een zekere oerliefde het van zijn haat. Via een slimme montage vertelt Ana Zhou in ‘Winter’ (5’) dit eenvoudige verhaal toch op een spannende manier. De ruwe, expressionistische tekenstijl past perfect bij de harde setting: het koude zwart-wit wordt daarbij langzaamaan overgenomen door het diepe rood van bloed, vuur en de warmte van een liefde die onverwoestbaar blijkt. (tc)

Een oude, Londense klokkenmaker ziet de tijd voorbijrazen aan het begin van de 20ste eeuw in ‘Time flies’ (6’) van Amèl Amri. De klokkentoren van de Big Ben wordt aan flarden geschoten in de Tweede Wereldoorlog en daarmee komt ook de tijd tot stilstand. Hij repareert de klok, ziet de tijd weer voorbijschieten – tot zijn atelier tussen de moderne gebouwen komt te staan – en draait de klok dan gauw weer terug. Wat heeft hij van de toekomst onthouden? Een zeer klassieke doch vertederende les voor jong en oud met lieflijke muziek van Raf Cyran. (yi)

Ondanks de erg korte speelduur, weet Lisa De Clerck interesse op te wekken voor de magische wereld in ‘Memo’s forest’ (2’). Met een nostalgische videogame-esthetiek als visuele leidraad gunt ze ons een eerste glimp in een harmonieuze wereld waar mensen écht gelukkig lijken te zijn. Maar dit geluk heeft een zware prijs. De Clercks korte animatiefilm voelt aan als een gameplay trailer die zin moet geven om de (momenteel nog fictionele) videogame zelf te spelen. (md)
 


'Winter' © Ana Zhou

 

De wereld kan een enge plek zijn als je de taal niet begrijpt — zie ook ‘Dutchgaria’. Wanneer een internationale student haar weg zoekt in een nieuw land, heeft ze moeite om de vriendelijke gebaren als zodanig te interpreteren, wat uiteindelijk tot grote fouten leidt. Natalie Feoktistova maakt van ‘Sorry, I don’t understand’ (5’) een speelse film, op het ritme van vrolijke muziek. De knappe poppen verdienen een speciale vermelding, opgebouwd uit papier dat steeds de identiteit van het personage vervat. Binnenkort te bewonderen binnen de animatiecompetitie van Kortfilmfestival Leuven. (tc)

Doc Nomads

Elk jaar studeren ook enkele Doc Nomads-studenten af in Brussel. Het tweejaar durende Joint Masters Erasmusprogramma tussen Universidade Lusófona in Lissabon, University of Theatre and Film Arts in Boedapest en LUCA School of Arts Sint-Lukas Brussel haalt vaak het beste uit de groep internationale documentairestudenten naar boven — kijk maar naar ‘De Flandrien’, ‘Rainbow Children: Portrait of Elika’ en ‘Water and salt’. Ook nu weer.

Filosofische bespiegelingen troef in ‘0.2 milligrams of gold’ (24’) waarin Diego Quindere de Carvalho de Braziliaanse jungle vergelijkt met onze Ardense bossen. De mijmeringen gaan over verleden versus toekomst, over goud en goudzoekers, geologie en ruimtevaart. Deze heel verschillende werelden die toch veel gemeen hebben worden prachtig in beeld gebracht in een unieke afwisseling van live action en fotografie. (cv)

Ook in ‘When the world doesn’t make sense around you anymore, where do you go’ (20’) springt vooral de fotografie in het oog. Een groep jonge mensen heeft beslist om zich terug te trekken, de natuur in. In fraai zwart-wit wordt het afgelegen bos waarin ze een nieuw leven opbouwen een bevreemdende wereld die ergens tussen lang vervlogen tijden en futuristische visioenen zweeft. Balint Biro heeft hiermee een actueel verlangen poëtisch vorm en plaatst zichzelf in een lange traditie van omdenkers. (cv)
 


'When the world doesn't make sense around you anymore, where do you go' © Balint Brito

 

Le Confinement’ (20’) toont ondertussen de chaotische realiteit van een familie met kleine kinderen tijdens de lockdown. Sarah Khalid focust haar camera op Niki en haar kleine broertje Basile en illustreert zo op een (h)eerlijke manier hoe de kleuters met de situatie omgaan. Het is aandoenlijk om te zien hoe het coronavirus opduikt in onschuldige spelletjes: er worden forten van zetels gebouwd tegen de onzichtbare vijand en wanneer een zusje symptomen vertoont, wordt die vrolijk met ontsmettingsmiddel achterna gezeten. Een bruisende film over het leven dat gewoon doorgaat terwijl de wereld even stilstaat. (tc)

Eveneens afgesloten van familie en vrienden door de coronacrisis, stort Mirna Everhard zich tijdens slapeloze zomernachten op een archief dat haar Duitse grootvader haar heeft nagelaten. Hij vertelt over zijn ontmoeting met haar grootmoeder, over de oorlog, over zijn leven. Daarbij stelt ze zich heel wat vragen. Voor wie vertelt hij dit verhaal? Voor mij alleen? ‘Die Archivare’ (19’) creëert een offline bubbel in de daglichtloze stilte van een bureau met enkele mappen en cassettes met verhalen uit de vorige eeuw. (jd)

I’ve done something not so good. Well, whatever.” Wat begint als een onschuldige documentaire over de Moldavische kindertijd van Olga Lucovnicova eindigt in de pijnlijke blootlegging van de aanranding door haar oom. In ‘Nanu Tudor’ (20’) lokt ze je als kijker in de val, door aan te vangen met aandoenlijke verhalen van haar oude familieleden. Het kalme kruisverhoor van haar oom doorprikt die argeloze onschuld. Het grootouderlijke huis, waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan, wordt bijna gefilmd als een medeplichtige getuige van het jeugdtrauma waar Lucovnicova niet langer over durft te zwijgen. Op haar doel af. (yi)
 


'Like a river' © Ha Thu Do

 

In ‘Juror no. 5’ (17’) horen we de getuigenis van een jurylid uit een Belgisch assisenproces. Karoliina Gröndahl plaatst zijn rustige vertelling in juxtapositie met beelden uit zijn dagelijkse leven. Door steeds op verschillende manieren naar verbanden tussen beeld en tekst te zoeken, zorgt ze er bovendien voor dat die combinatie niet in een gimmick vervalt. Soms zijn de verbanden letterlijk, soms louter humoristisch. Zo doet een bloemkool dienst voor de beschrijving van een autopsie op een stel hersenen, de grondige actie van een wc-borstel voor het niet nalaten van sporen of notities. Het resultaat is een intiem en intrigerend verslag van wat er met een mens gebeurt wanneer hij een ander moet berechten — een proloog of epiloog op de Eén-reeks ‘De Twaalf’, voor wie wil. (tc)

De endoscopie van een patiënt en van de Brusselse riolen komen samen in ‘Letter from Eusapia’ (20’) van Andrés Cornejo Pinto. De ondergrondse wereld en de ontdekkingen die het hoofdpersonage er doet, bieden tijdelijk soelaas voor het slechte (corona)nieuws dat zijn vader in Ecuador hem voortdurend brengt aan de telefoon. Flarden van archiefbeelden en nieuwsflashes bezorgen het hoofdpersonage een wisselende mix van melancholie, nieuwsgierigheid en op de helling staande overgave. (yi)

Ook in ‘Like a river’ (19’) van Ha Thu Do wordt gevreesd voor slecht nieuws van de ouders tijdens de lockdown. Do vlucht weg in een meer contemplatieve film: met meditaties in de natuur vecht het hoofdpersonage tegen de middelmatige realiteit in haar appartement. Een visioenstem zwoegt traag en poëtisch door haar verleden en haar toekomst. Is zij het zelf? Tijdparadoxen in deze zwart-witfilm geven stof tot nadenken. (yi)

Niet besproken in dit verslag: ‘At the door’ (Toon Minnen), ‘Territórios’ (Siddharth Govindan), ‘Blood & Sacrifice’ (Confrado Hayashi), ‘A thousand dreams after’ (Kanykei Orozoeva), ‘Does Space Dream in Bits’ (Alexandra Yakovleva), ‘Home’ (Raydrick Feliciana), ‘Ne filme pas, maman!’ (Carlotta Solari), ‘I used to be the mayor’ (Alexander Sussmann), ‘When the paryt is Over’ (Weiran Li), ‘Ultimos atardeceres en la tierra’ (Daniela Silva), ‘Four years, six months’ (Nora Ananyan), ‘Ten minutes apart’ (Rajae Bouardi), ‘What does love look like?’ (Danial Shah), ‘Estou Aqui’ (Zsofia Paczolay), ‘God is dead, boy is troubled’ (Bakar Cherkezishvili), ‘Aurora’ (Nicolle Real Enderica), ‘Geografia Ardiente’ (Hernan Baron), ‘Fatherland’ (Rebecca Taouk), ‘Scanning you’ (Ananthakrishnan Baburajendran Pillai)

Tekst: Carmen Van Cauwenbergh (cv), Matthias De Bondt (md), Tom Cuypers (tc), Jana Dejonghe (jd) & Youness Iken (yi)
Coverfoto © ‘Les racines de l’eau’ (Sarah Lederman)