Verslag

Lichting 2016: Sint-Lukas

Persoonlijke en authentieke verhalen van over de hele wereld.
Lichting 2016
27.10.2016 Sofie Rycken

Ook de Brusselse vestiging van LUCA Sint-Lukas levert dit jaar weer een roedel afstuderende filmmakers af. De Gouden Zaal van de Beursschouwburg vulde zich met nieuwsgierige fans en medestudenten die konden genieten van divers, doorleefd werk. Persoonlijke, authentieke en vaak bitterzoete verhalen van over de hele wereld, die de tijd krijgen om langzaamaan hun rauwe binnenste te laten zien.
 

Around the world

Oleg Danilov mocht de spits afbijten met een film die ons meteen ver buiten Brussel neemt. 'Borderline' is een poëtisch portret van het dagelijks leven in Sint-Petersburg - de stad die Danilov zeven jaar geleden verliet. Zijn moeder, die wel nog in de Russische stad woont, is de verteller.
 


'Ala presi komisi d’a botri' (Pitou Schütz)

 

Pitou Schütz vertelt zelf en zocht warmere oorden op, Suriname, maar kiest voor een gelijkaardige blik terug. De film begint als een sentimentele liefdesverklaring aan een land dat zoveel warmer en kleurrijker is dan het mistige, norse Nederland, maar er schort ook wel wat in Suriname. Sinds het land onafhankelijk werd, is er veel veranderd. De huidige president en voormalige dictator, Desi Bouterse, is bijzonder omstreden. De titel 'Ala presi komisi d’a botri' verwijst naar een liedje en betekent “Waar je ook gaat, er is altijd een baas”. Via het vrolijke liedje - met een duister slavernijverleden - verkent Schütz de dubbelzinnige relatie van Suriname en Nederland. Nooit opdringerig, des te indringender.

Ten slotte neemt Camila Alvarez Tola ons in 'A Recall to the Nation' mee naar Ecuador, een Zuid-Amerikaans land dat in de jaren 80 en 90 kampte met corruptie, een economische crisis en groeiende schulden. Opvallend is dat de film niet alleen gaat over hoe mensen proberen om een politieke revolutie te organiseren, maar op een meta-niveau ook over hoe mensen een film maken: microfoons staan gewoon in beeld. Gedurfd.
 

Trauma

In 'Vliegende ratten' houdt Emiel Sandtke de problematiek van vluchtelingen en mensen zonder papieren tegen het licht. Twee 11-jarige jongens, Kian en Nadir, vullen hun dagen met kwajongensstreken. Wanneer ze zien hoe de ouders van Nadir worden meegenomen door de politie, besluit Nadir onder te duiken. Prima acteerprestaties en een geloofwaardig portret van vriendschap, een vleugje spanning en wat humor - dit smaakt naar meer. Sandtke's afstudeerfilm was ondertussen ook al te zien op Film Fest Gent, waar de film geselecteerd was binnen de Belgische Studentencompetitie.

'Souffle' van Sidney Van Wichelen is ernstiger en dramatischer. De 25-jarige Norah lijkt een oppervlakkige, beetje verwende jonge vrouw. Ze is actrice en laat zich op audities en fotoshoots afblaffen en domineren. Ze heeft een lief,  maar de relatie maakt haar duidelijk niet gelukkig. Wat feestjes op Brusselse daken en tientallen haarzwiepen later, ontdekken we wat er gebeurd is: een auto-ongeval, toen Norah zelf aan het stuur zat. Een emotioneel verhaal, dat zo goed als helemaal op de schouders van hoofdrolspeelster Jeanne Sauvat valt.

 

Uit het zicht

Het hoogtepunt van de avond was voor ons 'Arta' van Darta Putina. Het hoofdpersonage, de Letse Arta, woont in Riga - maar worstelt met slapeloosheid. Op een nacht sluit ze zich buiten, waardoor ze urenlang in pyjama door de stad dwaalt. Ze heeft enkel een klein fototoestel bij zich waar ze slapende mensen mee portretteert. Wanneer een bus stopt aan de halte, blijken de chauffeur en alle passagiers in een diepe slaap verzonken te zijn - een absurd, maar prachtig en poëtisch beeld. Arta deinst er niet voor terug om bij mensen in te breken. Wanneer ze een kinderkamer binnenglipt en door de openstaande deur veraf het gejengel van een TV hoort, merk je weer hoe subliem de geluidsmontage is. De film begint met het beeld van een slapende zwerver in een bushokje en eindigt met datzelfde beeld - alleen zien we nu de rug van Arta, in datzelfde bushokje. Heerlijk.

Ook Leander Coorevits springt slim om met zijn beeldvoering. 'Ahmed' begint met schijnbaar 'lege' beelden: een lang shot van een lege bagageband in de luchthaven. Een lang shot van een leeg bankje in het park. De enige beweging komt van een vogel die in slow motion opvliegt of een blaadje dat terug naar beneden dwarrelt. Het duurt lang voor we de eerste mens zien, en die nog enkel op zijn rug. We lopen mee met Ahmed door Antwerpen en pas in de tweede helft van de film zien we zijn gezicht. Maar dan blijft hij ook in your face: hij vertelt nuchter maar eerlijk over zijn depressie, zijn moeilijkheden als vluchteling in België. Van onzichtbaar naar een anonieme rug naar een individu. Raak.
 


'No Waves' (Laurène Carmona)

 

In 'No Waves' portretteert Laurène Carmona drie jonge twintigers die van Wachten op Godot een razend spannend stuk maken. Hun dagen zijn leeg, ongeïnspireerd en saai. Ze spelen videospelletjes, liggen op bed, wandelen rond in Oostende. Niets is nieuw, ze zijn elkaar beu, ze hebben te weinig geld om veel te doen en op één of andere manier raken ze blijkbaar ook niet aan een opleiding of een boeiende job. Het is duidelijk dat ze elkaar tegenhouden: ze durven niet losbreken van de groep, maar ze motiveren of inspireren elkaar ook op geen enkele manier. Een ongemakkelijke waarheid. Knap gemaakt.

 

Pure poëzie

Minske van Wijk maakte eerder 'De Veer van César', geïnspireerd door het gedicht 'Brief aan Jérôme' van Pjeroo Roobjee, die ook de rol van César speelt. De film was een versmelting van animatie, literatuur en film. Ook in 'Goedjongstige demonen' brengt ze een mix van animatie - zo tikt een schrijfmachine letters op eigen kracht en lopen er op een bepaald moment meerdere Pjeroos door zijn atelier - en live-action. Dat alles op de soundtrack van een tekst die speciaal voor de film werd geschreven. Performance en portret in één.

In 'The Jungle knows you better than you do' vertelt Juanita Onzaga het verhaal van een Colombiaanse broer en zus. Zij maakt deze film voor hem, naar aanleiding van de moord op hun vader. Hij draagt een leren jas vol studs, een wenkbrauwpiercing, zwarte plug-oorringen en zijn torso staat vol tattoos. Een tiener die verloren loopt in Bogota en niet weet waar hij precies naar op zoek is. Samen trekken broer en zus naar de jungle, op zoek naar de ziel van hun vader. “Where he ends, you continue”. Wij vielen meteen voor het Caravaggio-gehalte van de film, die licht, maar vooral ook het donker, ongenadig gebruikt. Een authentieke, duistere trip die je lang bijblijft.


'The Jungle knows you better than you do' (Juanita Onzaga')

 

Jill Verhaeghe sluit de avond af met 'La Grande Horizontale' - de titel verwijst naar een oude benaming voor prostituees, toen ze nog niet in rode ramen bij het Noordstation stonden, maar vertoefden in Brusselse bordelen. Als in een droom reizen we van het ene detail naar het andere en houdt dat steek, ook al is er geen duidelijke narratieve leidraad. Juwelen, wit ondergoed, een stuk bloot been, lakens - afgewisseld met prachtige schilderijen. Zacht voor het oog, maar er sluimert een veel minder zoete waarheid onder.

Coverfoto: 'Vliegende Ratten' (Emiel Sandtke)