Artikel

Keniaans kunstencollectief neemt Oberhausen over

Oberhausen Onlinefilmfestival belicht het diverse film- en video-oeuvre van het Keniaanse feministische en queer-friendly The Nest Collective.
12.05.2020 Jan Sulmont

Het Keniaanse The Nest Collective timmert sinds 2012 actief en activistisch aan een indrukwekkend divers oeuvre van film, interactieve televisie, fashion, literatuur en muziek. Hun inhoudelijke focus ligt lokaal in Nairobi, maar aanpak en distributie van hun werk is radicaal digitaal.

Zo bereikte het werk van deze Oost-Afrikaanse pioniers de voorbije jaren (film-)festivals van Canada tot Nederland. In 2020 toont het invloedrijke oudste kortfilmfestival ter wereld Oberhausen – in coronatijd online georganiseerd — hun soms sarcastische, vaak feministische en queer-friendly werk aan een publiek van aficionado’s, journalisten en programmatoren. Een intro tot The Nest Collective via vijf opmerkelijke projecten.

WE NEED PRAYERS
Een reeks korte lowbudget films rond het dagelijkse dysfunctioneren in hoofdstad Nairobi, vol discussies tussen taxichauffeurs en hun dwalende klanten, tussen vrouwen en een opdringerige man in de discotheek, of tussen amateuristische investeerders. Onze favoriet: ‘This one went to market’, waarin een jonge artieste het discours aftast waarmee ze de mondiale kunstwereld wil veroveren. Het sarcasme druipt er van af – als ze weinig kansen heeft op de global market zal dat toch niet aan haar taaltje liggen. Gemengd Swahili en Engels, in case you were wondering.
 

 

SWEET AND SAWA
Het debuutalbum van The Nest Collective uit 2018. Onder dezelfde titel brengt het collectief tweewekelijks ook DJ-mixes online. Uit het album komt deze Heri met “verses from the neo-liberal testament” en “gospel of the hustle”. De veroordeling van mercantiele religieuzen wint er geen doekjes om: “Man eat man eat sacrament – all can be forgiven if you spend – the right amount on our church event”.

 

STORIES OF OUR LIVES
Na veel publieke oproer besliste het Keniaanse hooggerechtshof in 2019 dat homoseksualiteit in het Oost-Afrikaanse land strafbaar blijft. Kenia volgt dus niet het voorbeeld van landen als Angola of Mozambique. Dik oké voor de publieke opinie hoor, wiens haat wijdverspreid is over het hele continent. Cijfers uit 2017 spreken van 72 landen mondiaal die homoseksualiteit strafbaar stellen, waarvan 32 in Afrika. Penitenties variëren van gevangenisstraf tot de doodstraf in Islamitische republieken als Mauritanië en Soedan.

Een project als ‘Stories of our lives’ (2014) is dan ook een moedig huzarenstuk. Leden van The Nest Collective trokken twee jaren lang door Kenia en verzamelden meer dan 250 getuigenissen van queers uit de hele country. Dat resulteerde niet in een documentaire, wel in een fictiefilm die met een budget van amper 15 000 dollar de juryprijs won bij de Teddy Awards op de Berlinale in 2015.
 

 

‘Stories of our lives’ is 60 minuten lang en toont vijf universele verhalen: ‘Duet’, ‘Run’, ‘Ask Me Nicely’, ‘Each Night I Dream’ en ‘Stop Running Away’. In beeld: op elkaar verliefde schoolmeisjes, een poëtische geheime liefde voor een hetero kameraad, met humor maar ook harde gay bashing. Op Oberhausen 2020 bouwt de film perfect op naar #IDAHOT, de Internationale Dag tegen Homo-, Bi- en Transfobie van zondag 17 mei.

In deze reportage van CBC News komen de makers naar voor en gaan ze het risico aan hun identiteit te onthullen: “This film in particular has a kind of earthquake quality.”

TUKO MACHO
‘Tuko Macho’ is Swahili voor “wij kijken”. Het is ook de titel van een interactieve webserie met als baseline ‘This city will change’. Een vigilante good guy wil de straten van Nairobi zuiveren van haar vele criminelen en corrupte klootzakken. De kijker heeft zijn of haar zeg in het lot van die misdadigers. "Schuldig of niet schuldig? U beslist..." knippert het scherm.

De reeks wordt algemeen beschouwd als één van de beste Afrikaanse tv-series ooit, die bovendien volop inzette op sociale media om het publiek aan zich te binden. Aan BBC World zei regisseur Jim Chuchu: "Ik vroeg me af hoe een Keniaanse superheld eruit zou zien, zo’n doelbewuste als Batman. Nairobi voelt soms aan als Gotham City — we hebben onze eigen superschurken. Ze dragen geen kostuums, maar ze zijn net zo gek en komen met veel erger weg."

 

STRICTLY SILK
The Nest Collective organiseert in Nairobi ook feesten en safe spaces exclusief voor en door vrouwen — “cis or trans, from different tribes, sectors of interest, sexual orientations, religions”. Het collectief beschouwt het organiseren van deze feesten als een politiek statement in een wereld als markt die vrouwen onderbetaalt en onderwaardeert.

Vrouwelijke artiesten, vrouwelijke verkopers van fancy food & fashion, tot en met vrouwelijke barista’s en vrouwelijke buitenwippers. Een subtiel gekleurde armband geeft aan of de bezoekster al dan niet in latere foto’s of video’s wil verschijnen – want je vrij gedragen kan je in Kenia dus duur komen te staan. Reken op The Nest Collective om de tegenbeweging met stijl in te zetten. 
 



Het 66e Kurzfilmtage Oberhausen Online loopt van 13 tot en met 18 mei. Over hun focus op The Nest Collective lees je hier meer.

Coverfoto © The Nest Collective (uit 'We Need Prayers — Episode 08 — This One Came To Dance')