Artikel

De 'rise & fall' van de Hongaarse cinema

Van Béla Tarr tot Viktória Traub.
Land in focus
15.10.2018 Liza Brandt

De Hongaarse cinema heeft al sinds het prille begin van de filmgeschiedenis een stevige positie binnen de wereldcinema te pakken. Grote namen zoals Béla Tarr, Miklos Jancso en Istvan Szabo bezorgden de Hongaarse film een wereldwijde reputatie.

Na de succesvolle jaren ‘80 en ‘90 (met o.a. het Oscarwinnende ‘Mephisto’ in 1981) volgde een periode van terugval met 2013 als symbolisch dieptepunt: voor het eerst sinds de oprichting in 1965 kon de jaarlijkse tentoonstelling voor nieuwe Hongaarse films niet doorgaan wegens een onoplosbaar gebrek aan goede films.

De wederopstanding was des te opvallender. Sinds 2011 is daar het Nationale Film Fonds opgericht; een fonds dat het beter moest doen dan het vorige, dat bedolven was onder een berg schulden. De nauwe banden met de politieke elite domineren de sector nog steeds. De uit Amerika geremigreerde producent Andy Vajna is naast eigenaar van enkele Japanse restaurants, een animatiestudio, casino’s en een donutshop ook de baas van het huidige Film Fonds.

‘White God’ (2014), ‘The Citizen’ (2016) en ‘Homecoming, 1945’ (2017) maakten indruk in Hongarije én daarbuiten, maar de absolute blikvanger was uiteraard ‘Son of Saul’ (2015) van László Nemes. Niet alleen goed voor de Gouden Palm, maar ook de Oscar voor Beste Buitenlandse Film mocht Nemes op z’n palmares schrijven. Vorig jaar won Ildikó Enyedi dan weer de Gouden Beer met ‘On Body and Soul’ (2017). Het gaat dus goed met de Hongaarse film en een focus op Film Fest Gent kon bijgevolg niet ontbreken.

 


'Son of Saul' (László Nemes)

 

Kortfilms

Ook binnen de kortfilmwereld heeft Hongarije een stevige positie veroverd. In 2016 ging Kristóf Deák nog met de Oscar voor Beste Live Action kortfilm aan de haal voor zijn film ‘Sing’.

In Cannes gaan de Hongaarse kortfilmmakers wel vaker met een Gouden Palm naar huis. In 1965 was dit het geval voor ‘Overture’, één van de vijf kortfilms die op het programma staat in Gent. Via een timelapse maakte wetenschapper János Vadász de toen ongeziene beelden van de geboorte van een kip. De krachtige combinatie van deze beelden met de tonen van de Egmont Overture van Beethoven maakt het een ritmisch werk waar je in 2018 nog steeds gefascineerd naar kijkt. Voor de Hongaren heeft de muziekkeuze nog een extra dimensie: na de Hongaarse opstand tegen het Stalinistische regime in 1956 groeide deze Overture uit tot een officieus volkslied.

Invisibly’ van Aron Szentpeteri is een subtiel verhaal over een blinde jongeman Balász die Anna leert kennen terwijl hij haar rondgidst in een tentoonstelling. Is Anna enkel geïnteresseerd in het feit dat Balász blind is? Of kan het verhaal doorgetrokken worden naar elke eerste kennismaking of prille verliefdheid?

 


'Last Call' (Hajni Kis)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In ‘Last Call’ volgen we de laatste dag van Anikó, een zestigjarige vrouw die de volgende dag zal verhuizen naar haar dochter in Groot-Brittannië. De mix van zenuwachtigheid, opgewondenheid en twijfel leidt ook bij de kijker tot uiteenlopende gevoelens.

De film is prachtig in beeld gebracht. De nodige toetsen humor zorgen ervoor dat het niet te zwaar wordt, maar bovenal maakt deze film indruk dankzij de indrukwekkende acteerprestatie van de ervaren hoofdactrice Kati Zsurzs.

Dan is er ook nog ‘Susotázs’: de lichte noot binnen het programma. Wat als er in een hele conferentiezaal maar één iemand aanwezig is waarvoor jij live moet vertalen? En als dat nog eens een knappe vrouw blijkt te zijn? Ook binnen de Hongaarse cinema moet het niet altijd zware kost zijn.

 


'Mermaids and Rhinos' (Viktória Traub)

 

Een vader gepijnigd door liefdesverdriet, gevisualiseerd door een neushoorn, oma, de ex-zeemeermin uit het circus en de moeder wiens erotische verlangens haar leven domineren. De drie hoofdpersonages uit de visioenen en herinneringen van een jong meisje zijn grotesk en uiterst fantasierijk. Viktória Traub creëert een eigenzinnige wereld waarin op een associatieve manier familieherinneringen worden verbeeld. Kan je het verhaal niet goed volgen? Hoeft ook niet, laat je gewoon meeslepen in de prachtig getekende wereld van Viktória Traub.

Benieuwd naar de hedendaagse Hongaarse cinema? Stuur een e-mail naar niels@kortfilm.be en maak kans op een duoticket voor de voorstelling op donderdag 18 oktober op het Film Fest Gent. Meer informatie vind je hier.

Coverfoto © 'Mephisto' (István Szabó)