Verslag

Lichting 2020: KASK

De nieuwbakken filmmakers aan KASK bewijzen hun kunnen via consequente stijloefeningen en opmerkelijke videokunst.
Lichting 2020
29.09.2020 Kortfilm.be-redactie

In dit ongebruikelijke jaar is het Gentse KASK er als eerste Vlaamse of Brusselse filmschool in geslaagd om haar eindwerken tentoon te stellen. De nieuwbakken filmmakers bewijzen hun kunnen vooral via consequente stijloefeningen en opmerkelijke videokunst. Velen van hen zoeken daarbij de grens op tussen verbinding en onthechting.

Film

In ‘Environs’ (18’) komt Bas Verbruggens obsessie met desolate Belgische landschappen – en watertorens – andermaal tot leven. Een jongeman wandelt door een donker en verlaten bos dat hij in zich opneemt door de geluiden die het produceert. Langzaam maar zeker weerklinken ook meer persoonlijke herinneringen. Een pluim voor de angstaanjagend echoënde geluidseffecten: Verbruggens film kijk je nog het best in een echte cinema, met de beste geluidskwaliteit. (yi)

Een Gentse fotografiestudent hunkert naar onafhankelijkheid in ‘Nest’ (14’) van Matthee Van Holderbeke. Hij zwerft tussen het uitgaansleven, zijn moeders huis en zijn donkere kamer. Bijna elke interactie met andere mensen mislukt. In een nieuwe levensetappe schommelt de jongeman continu tussen zelfstandigheid en afhankelijkheid, zelfzekerheid en onzekerheid. Een grijze slice-of-life die doelgericht iets vertelt over de complexiteit van het opgroeien met gescheiden ouders, en het verlaten van het ouderlijke nest. (yi)

Een melancholische en tegelijk assertieve Mustaf Ahmeti speelt het hoofdpersonage in Sven Spurs afstudeerfilm ‘Eden’ (17’). Als jonge homo baant hij zich een weg door de nachtelijke gayscene. De libidineuze zoektocht naar affectie en betekenis speelt zich af in een kilblauw, dan weer een felrood decor. Spur laat zijn personages geen woord reppen — anonieme seks ten top — en dat is absoluut de grootste verdienste van zijn film. De reeks hook-up romances doet denken aan Camille Vidal-Naquets ‘Sauvage’, het korte badmoment knipoogt dan weer vrij letterlijk naar Gaspar Noé’s ‘LOVE’ — beiden een even onzeker antwoord op vragen over binding en troost. (yi/np)
 


'Eden'

 

In de korte documentaire ‘By my side’ (18’) volgt Suzanne De Baene twee vrienden Lil Sule en Sam die een passie voor rapmuziek delen. Hun rapwereld speelt zich af op smartphones waar ze volledig in opgaan. Hun eerlijkheid en spontaneïteit tegenover elkaar – en de camera – is erg vertederend. Afgewisseld met rapopnames thuis en voetbalwedstrijdjes schetst De Baene zo een beschouwende doorsnede van een jeugd op vakantie. (yi)

In ‘Kom hier’ (26’) van Marieke Elzerman ontmoeten we de verlegen Sam, een jonge vrouw die als hondenverzorger in het dierenasiel van Oostende werkt. De mistroostigheid van haar werkplek kleurt ook haar dagelijkse leven. Terwijl haar chef en hondengedragstherapeut lesgeeft over de hechtingsband van honden, doet Sam een dappere poging connectie te vinden met een van de studenten. Die metafoor ligt er nogal dik op, maar toch werpt Elzerman een ontroerende blik op een jonge vrouw op zoek naar vriendschap. (np)

Een student experimenteert thuis met een projector en een ingenieuze filminstallatie in ‘Matronalia’ (16’) van Hooman Jeddy. Het resultaat: een epileptisch reisje door een studentenkamer. Gebaseerd op een droom, zo lezen we, die langzamerhand naar een mythe transformeert. De film viert, naar eigen zeggen, het licht, vrouwelijkheid en cinema. Jeddy’s expressionistische videokunst is ook deels performance art en werkt nog het beste op die manier. (yi/np)

Jelle Hermans kiest voor een trage en extra ingetogen aanpak in ‘Dageraad’ (18’). Daarin belicht hij, met veel aandacht ook voor wat onderbelicht blijft, het bijzonder moment tussen een boer en zijn koe tijdens een nachtelijke bevalling. Een mooie sequel op Yasmine Versteele’s ‘Belgian Blue’. Op het adagium less is more tekent Hermans voor impressionistische slow-cinema. (np)

 


'L'Indigotier'

 

Anke Merckx’ poëtische documentaire over Villa Voortman — een ontmoetingsplek in Gent voor mensen met een dubbeldiagnose — volgt drie bezoekers Edith, Henk en Jan-Willem en biedt hen de tijd en ruimte om zichzelf artistiek uit te drukken in hun eigen stem, melodie en ritme. ‘Stemmen in bloei’ (24’) observeert vanop afstand, zonder oordeel. Een ontroerende en kleinmenselijke inkijk binnen de warme sfeer en het bijzondere karakter van de Villa. (np)

De Italiaanse fabel 'Het hemd van de gelukkige mens' krijgt een magisch-realistische invulling in 'La Camicia' van Rachel Strijdonk. Geen prins, maar een solitaire jongeman in een afgelegen Italiaanse vallei gaat op zoek naar de persoon die hem volgens de overlevering eeuwig geluk kan brengen. Strijdonk laat zich leiden door het rustieke Italiaanse landschap en brengt dat alles betoverend in beeld. De waanzinnig mooie, mystieke muziek van Sandro Manzon zorgt voor een gouden rand aan dit moderne sprookje. (yi)

Eén van de meest opmerkelijke KASK-films dit jaar is ‘L’Indigotier’ (30’) van Julie Daems. In een dromerig regenwoud waar de bladeren blauw en blinkend zijn, werd ooit de tweeling Clara en Opaline geboren. Van hun moeder ontbrak nadien elk spoor. Daems verbeeldt hun zoektocht opvallend vindingrijk, met gevoel voor mysterie en mythe. De afdaling van de tweeling wordt er één die breekt met de wetten van de tijd en de vierde wand van het witte doek. Een speelse film over diaspora en identiteit, gebracht met een vorm van vardaiaanse intuïtie en dialectiek. (np)

Animatie

Een oude man beleeft zijn laatste levensfase in ‘Residentie De Panne’ (9’), getekend door ennui. In de geanimeerde grijze wereld van Sofie Vandenabeele valt moeilijk te doorgronden of de steun die hij krijgt van zijn verzorger en zijn bezoekende familie wel voldoende is en wordt gewaardeerd. De kleine lichtpunten in kleur lijken zijn enige houvast, maar zijn tegelijk ook slechts routineuze gedaantes in een leven dat gedoemd is om in mineur te eindigen. (yi)

Ingegeven door spontane waarnemingen in zijn huis, speelt Björn Kerckhof met patronen (en rondzoemende vliegen) in ‘Don’t pull the film over my eyes’ (9’). Daarbij houdt hij het midden tussen architecturale exploratie en experimentele verkenning in lockdown. Via een impressionistische soundscape en dito fotografie mediteert hij, op de piepende en krakende klanken van onder meer vliegenpootjes. (yi/np)
 


'The Forestkeeper'

 

In het knap gemaakte ‘The Forestkeeper’ (7’) van Alisa Katchatrian Karo speelt een ijzeren figuurtje boswachter van haar bos op een lege witte vlakte. Veel valt er niet (meer) te beschermen; eenzaam als ze is, probeert ze intimiteit te creëren met haar ijzeren armen. Zo boetseert ze een mannetje in wiens armen ze kan vallen, maar voor hoelang kan die haar zekerheid bieden in een wereld die ze vlug opnieuw zal moeten herstellen? Katchatrian knutselt op haar beurt doeltreffend met verschillende materialen. (yi)

Echoënd door de kamer, als een rimpel in het water, blijft een ego in het gevoelige lichaam hangen — verborgen, vasthoudend. Ezra Belgrado animeert in ‘Ego-Echo’ (7’) een paar armen die in lakens krioelen en dekens persen — het gewoel getuigt van een innerlijke en overheersende angst. Een opmerkelijk tactiele film die aan het denken zet en, jawel, ook blijft na-echoën. (np)

Later is ook het ego van Simon Franssens aan het woord. Aan de hand van een voice-over en witte tekeningen op een gitzwarte achtergrond vertelt hij in detail over zichzelf, met name zijn verslaving en zelfdestructie. Twijfel en somberheid overheersen in ‘Ik volgens ik’ (5’): “Angst heeft me gemuteerd,” en “Ik ben een vies, vettig wezen.” Gelukkig word je er niet van. (yi)
 


'Meer vogel dan hond'

 

De garnaal als metafoor: niet louter een weekdier, maar ook een symbool voor iedereen die net buiten onze maatschappij valt. In ‘Dear people, we have feelings too’ (10’) van Ellen Devos trekt een vrachtschip langzaam voorbij, met als lading een visuele en narratieve puzzel. Het levensverhaal van de garnaal in kwestie gedeit vooral op de beats van een overheersende soundtrack. (np)

Geen garnalen in Chloé Girtens ‘Meer vogel dan hond’ (6’), wel blauwe lijnen op een witte achtergrond die onder meer een kip op een eenwieler uitbeelden. Een 2D-circus, inclusief olifanten, acrobatie en tromgeroffel; een geestige speeltuin uit viltstift op papier. (np)

Linnea Lidegran Correia mixt in ‘Tussen de bijen en de tarbot’ (6’) live-action foto’s en projecties met 2D-animatie. Een associatieve en suggestieve vertelling waarin Correia speelt met sjablonen. Feeëriek en droomachtig. Wat ze daarin te vertellen heeft, laten we over aan de kijker. (np)

Ondertussen spiegelen twee eenvoudige mannetjes zich aan elkaar in Ine Van de Velde’s ‘Eénenéén’ (7’). In deze metafysische ruimte tasten ze elkaar af, op zoek naar hun gelijkenissen en verschillen. Dat levert surrealistische taferelen op waarin Van de Velde de grenzen van ruimte en logica tart. De gelijkenis met Robert Lobels ‘Link’ is er, maar misschien enkel toevallig? (np)
 


'Dissolution'

 

Op een toren hoog in de lucht spelen zich absurde gebeurtenissen af in ‘Dissolution’ (8’) van Dries Bogaert. Roze mannetjes staan er droog (en sociaal gedistantieerd) in de rij tot een groen mannetje de sfeer komt opleuken met een kosmisch visioen. Al had hij er niet op gerekend dat de roze mannetjes in zijn hoofd zouden springen en die droom verstoren. De komische en bevreemdende fantasie van Dries Bogaert escaleert, en doet ons snakken naar meer. (yi)

Michael Nixon experimenteert met abstractie, overvloeiers en dubbeldruk. Zijn blauwgroene ‘River’ (7’) kent een mooi en intrigerend ritme en voelbare textuur. Een tango tussen muziek en beeld. (np)

Een strijdvaardige man doet er alles aan om zijn geliefde voor hem te winnen, al heeft die laatste daar niet zoveel zin in. Zeer inventieve ontwikkelende kaders maken een pareltje van de lieflijke animatiefilm ‘Would you please’ (4’) van Ada Güvenir. Een komische en cartooneske paringsdans met honderd-en-een versieringspogingen. (yi)

In ‘Audiovisual Encyclopedia Zoetroscope’ wisselt Pedram Kargar digitale met analoge beelden af en reist hij zelf als een avant-garde wetenschapper doorheen de tijd. Het resultaat, deels gefilmd in de gangen van KASK, reflecteert over technologie en cinema. “Movement is the act of moving,” zo klinkt het. Een klein filmmuseum, voor wie wil, maar wel ééntje dat alle kanten opgaat.

Niet besproken in dit verslag: ‘Landschap is jager’ (Simon Debbaut-L’Ecluse), ‘Master of None’ (Daniel Scott), ‘WUK’ (Joren Vandenbroucke) en ‘Cubic 2.4 R(é)volution’ (Felix Ysenbaert)

Tekst: Youness Iken (yi), Niels Putman (np)
Coverfoto © 'Don't pull the film over my eyes' (Björn Kerckhof)