Artikel

In gesprek met Cinemaximiliaans nieuwe Belgen, en nieuwe regisseurs.

Wie zijn die makers achter het bloeiende Cinemaximiliaan?

Lees meer over

15.07.2019 Levi Verbauwhede

Het Brusselse filmcollectief Cinemaximiliaan, genoemd naar het geïmproviseerde migrantenkamp in het Maximiliaanpark in onze hoofdstad, groeide ondertussen uit tot een fors cinefiel netwerk dat vertoningen organiseert, en zelf kortfilms produceert. Een open huis waar mensen elkaar ontmoeten, denken, eten, en film beleven. Wij stapten er binnen, en gingen in gesprek met zes nieuwe Belgen, en nieuwe regisseurs.

 

MAROF (40): “Het filmproces zal lang duren, aangezien ik het combineer met taallessen en mijn werk.”

Marof Hakimi (40) werd geboren in Afghanistan, maar groeide op in Iran. In zijn moedertaal betekent zijn voornaam ‘de bekende’. “Mijn grote droom is een bekende regisseur te worden in België.”

Hakimi’s elf minuten durende ‘Screaming in Silence’ gaat over het moeilijke leven dat hij heeft gekend in Iran waar hij twintig jaar heeft geleefd. “Als Afghaanse vluchteling word je er enorm benadeeld. Wij konden niet naar school, mijn ouders vonden geen werk, we kregen geen papieren. We hebben alles zelf moeten leren. Ons leven was enorm hard. Dat is een heel moeilijk te begrijpen situatie voor mensen die erbuiten staan. Daarom wou ik dat verhaal vertellen. Het is een zware film geworden, omdat het over de realiteit gaat.”

 


Marof Hakimi (40, Afghanistan) © Levi Verbauwhede

 

Zodra hij met Cinemaximiliaan kon samenwerken, wist hij meteen hoe zijn film eruit moest zien. In het autobiografische ‘Screaming in Silence’ brengt hij herinneringen terug tot leven, samen met zijn familie. “Mijn broer en ik waren vastberaden om de vele moeilijkheden die we gekend hebben naar buiten te brengen. We twijfelden even omdat de situatie erg gevoelig ligt bij onze ouders. Het is niet evident om die herinneringen en gevoelens terug boven te halen, laat staan om ze te spelen. We hebben de opnames vaak moeten stilleggen omdat het te emotioneel werd voor mijn vader.”

Momenteel werkt Hakimi aan het scenario voor een langspeelfilm. Opnieuw een film over vluchtelingen, al zullen er dit keer ook meer fictie-elementen in verwerkt worden. Eind deze zomer zou het af moeten zijn. “Daarna moet ik op zoek naar mensen die eraan willen meewerken. Het proces zal lang duren aangezien ik het combineer met taallessen en mijn werk in Ronse. Maar ik ben vastberaden om films te blijven schrijven en regisseur te worden.”

 

RAND (24): “Je werk vertelt waar je vandaan komt, en van wie je houdt.”

“Creëren is voor mij een overdracht van je ziel en emoties, van je nieuwsgierigheid en je zorgen. Wie je bent is een resultaat van alle gebeurtenissen die je hebt meegemaakt; wat je gezien hebt en gevoeld,” vertelt de 24-jarige Rand Abou Fakher ons, die geboren werd in Syrië. “Je werk vertelt waar je vandaan komt, en van wie je houdt.”

In ‘Braided Love’ (24’), binnenkort te zien tijdens Love At First Sight in Antwerpen, behandelt Fakher het transgenerationeel trauma. Een zwartwitfilm die is opgebouwd uit tien scènes en die de overdracht van emotionele pijn van ouders op kinderen verbeeldt. “Ik heb een bepaald moment gekozen in het leven van een moeder en haar dochter. Ik probeer hun complex bestaan weer te geven om aan te tonen wat het verleden met hen gedaan heeft, welke gevolgen zij nu dragen.”

“Ik begon onderzoek te doen naar het collectief en cultureel geheugen, en raakte geïnteresseerd in non-verbale communicatie. Ik stelde mezelf ook in vraag, of ik mijn trauma’s zou doorgeven aan mijn kinderen. Zo vond ik heel wat informatie rond transgenerationele overdracht. Ik wou er over vertellen, dus bedacht ik het verhaal van mijn film.”

Haar volgende film zal focussen op ‘tijd’, en hoe we die als vanzelfsprekend beschouwen. Het wordt opnieuw een verhaal met verschillende lagen: licht en donker, het toen en het nu. “Ik wil door antropologisch en filosofisch onderzoek creaties blijven maken over het menselijk bestaan. Een verhaal vertellen is naar een persoon kijken en zijn bestaan verklaren op één exact moment. Op dat moment zie je alle gebeurtenissen die in zijn of haar leven plaatsgevonden hebben.”

 


Rand Abou Fakher (24, Syrië) © Levi Verbauwhede

 

OMAR (30): “Ik probeer op een zachte manier over mijn pijn en angsten te vertellen.”

“Mijn verhaal is bloedeerlijk, het is de werkelijkheid,” vertelt Omar Al-Sammarai (zie coverfoto) ons over zijn korte film ‘Letters from Brussels’ (18’). “Ik probeer op een zachte manier over mijn pijn en angsten te praten. In mijn film schrijf ik brieven aan mijn kinderen, die thuis zijn achtergebleven. Dat doe ik terwijl ik hun favoriete maaltijd aan het klaarmaken ben. Mijn familie blijft mijn drijfveer, ik zal de hoop nooit opgeven ooit herenigd te zijn. Daarom dat ik dit project graag wou maken: het is een ode aan mijn kinderen.”

Omar kwam op het idee voor zijn film, toen hij aan het koken was voor de mensen van Cinemaximiliaan. “Ik maak graag eten voor vrienden, dat voelt als koken voor mijn familie. Toen ik vertelde hoe leuk ik dat vond, kwamen we samen op het idee om er een film over te maken. Ik zou koken en vertellen.” Later besliste hij om er ook een boodschap aan zijn gezin van te maken. De ‘Letters from Brussels’ zitten volgestouwd met liefde, hoop, herinneringen en wensen.

"Mijn familie blijft mijn drijfveer. Ik zal de hoop nooit opgeven ooit herenigd te zijn."

Momenteel houdt hij zich vooral bezig met fotografie, maar hij broedt ook op nieuwe filmplannen. Zo wil hij de reis die vluchtelingen maken in beeld brengen, en daarbij de nadruk leggen op de verschillende emoties die tijdens zo’n reis de kop op steken. “Veel mensen kennen de reis van het Midden-Oosten naar West-Europa wel, maar ik wil de kijker in eerste instantie laten meevoelen. Misschien dat er zo meer begrip voor onze situatie komt. Kijk naar de landen die wij doorkruist hebben: van Turkije en Griekenland, over Servië en Hongarije tot in Duitsland en België. Daar zitten zo veel verschillende verhalen, culturen en elementen.”

 

LOUAY (25): “Mijn hoofdpersonage voelt zich alleen, in zijn hoofd, en in de grote wereld.”

Louay Dabous maakte een film over een jong persoon in een willekeurige stad. In ‘After Life’ (18’) zijn de situaties en intenties voor de kijker niet gekend. Er wordt bovendien amper in gesproken, en heel veel zaken worden voortdurend herhaald. Daarmee probeert de 25-jarige regisseur de psychologische staat van zijn hoofdpersonage weer te geven, en de verbinding te maken tussen de protagonist en de kijker. “Je merkt dat hij zich alleen voelt, in zijn hoofd en in de grote wereld.”

De reacties op zijn film zijn erg uiteenlopend, dat vindt Dabous uiterst interessant. “Feedback is heel belangrijk voor een beginnende regisseur. Ik begrijp dat niet iedereen de film op dezelfde manier ervaart. De film was een klein experiment en werd in een heel korte tijd afgewerkt.” Louay deed bijna alles zelf: scenario, camera, geluid, postproductie. Er zaten amper zestien uren tussen het scenario en de eerste montage.” Het was heel moeilijk om de film in zo’n korte tijd af te werken maar ik ben tevreden met het resultaat. Het was vooral plezant om zo intensief te werken.”

 


Louay Dabous (25, Syrië) © Levi Verbauwhede

 

"Ik sta realistischer in het leven nu, ik kijk niet ver vooruit."

Toch vindt hij het lastig om over grote filmprojecten, of andere dromen te praten. “Vijf jaar geleden was ik nog met mijn vriendin in Syrië aan het dromen over een eigen gezin. Ik sta realistischer in het leven nu, ik kijk niet ver vooruit. Misschien ontdek ik binnen twee jaar iets nieuws waar ik goed in ben, en doe ik andere dingen die mij gelukkig maken.”

Op dit ogenblik houdt hij zich zo creatief mogelijk bezig. Louay verzorgt interviews voor verschillende culturele organisaties in Brussel en heeft onlangs ook een videoclip geregisseerd voor een Syrische muzikant. Daarnaast speelt hij ook mee in de theatergroep De Kriekelaar in Schaarbeek. “We maken onze eigen voorstellingen van begin tot einde, en brengen die op het podium. Daar voel ik mij echt thuis. Spelen is ongelooflijk plezant.”

 

FATMA (21): “De onderliggende boodschap van mijn film is dat we samen problemen kunnen overwinnen.”

Fatma Osmans ‘Undocumented Love’ (21’) werd vorig jaar tijdens Film Fest Gent vertoond, en enkele maanden later ook voor het Kortfilmfestival Leuven geselecteerd. De film gaat over de wisselwerking tussen liefde en verdriet, al komen er heel wat verschillende thema’s aan bod: eenzaamheid en depressie, vriendschap, radeloosheid, migratie. Al die onderwerpen zijn nauw met elkaar verbonden.

Osman hoopt dat de kijker een speciaal gevoel ervaart bij het ontdekken van haar film. “Ik wil tonen dat je kan vechten tegen emotionele problemen, en tegen isolement. Je moet opkomen voor jezelf, hulp zoeken en blijven doorzetten. De onderliggende boodschap van mijn film is dat we samen problemen kunnen overwinnen.”

 


Fatma Osman (21, Somalië) © Levi Verbauwhede

 

“Film Fest Gent zag iets in mijn film en contacteerde mij om de film te mogen vertonen. Ik denk dat het door het verrassende einde komt, dat brengt iets teweeg bij de kijker. Ik was enorm trots op die selectie voor het festival, zowel op mijzelf, maar ook op het team waarmee ik heb samengewerkt. Ik ging toen door een moeilijke periode en het nieuws van het filmfestival kwam als een geschenk uit de hemel.”

Nu werkt Fatma aan verschillende filmische concepten, waarvan één over dansen gaat. “Ik vind het moeilijk om te beseffen wat ik echt wil. Misschien dat ik een experimentele film wil maken, of een boek wil schrijven,” vertelt de 21-jarige uit Somalië ons nog. “Experimenteren zonder één bepaald onderwerp of medium vast te leggen, dat doe ik eigenlijk het liefst.”

 

ANASTASIA (23): “Je moet leren loslaten wat voorbij is, zonder spijt te ervaren.”

Ook al is ze nog maar drieëntwintig, toch heeft Anastasia Zolkina het grootste deel van haar leven rondgereisd. Ze werd geboren in Rusland, maar heeft ondertussen ook kort in Los Angeles gestudeerd. “Filmmaker worden is altijd mijn ultieme droom geweest. Ik heb de meeste ervaring opgedaan door als fotograaf en als make-upartieste te werken.”

Haar film ‘Transit’ (6’) toont één moment uit het leven van een reiziger, in het station Antwerpen-Centraal. Het is een korte vertelling over afscheid nemen, wat een heel herkenbaar gegeven is voor Zolkina. “Dat moment is een keerpunt in het leven van het hoofdpersonage. Een afscheid van het verleden en klaar voor een nieuwe, frisse start. Het verhaal gaat over een eindeloze reis en het leren loslaten van wat voorbij is, zonder spijt te ervaren. Dat is heel belangrijk wanneer mensen een nieuw leven beginnen. Ik vind dat zo’n ingesteldheid het leven een stuk gemakkelijker maakt.”

 


Anastasia Zolkina (23, Rusland)

 

Het idee kwam tijdens een workshop van de Hongaarse regisseur Béla Tarr. De grootmeester vroeg hen wat ze in beeld wilden brengen, en hoe ze dat zouden aanpakken. “Niet veel later zei hij dat we het moesten uitvoeren. Het werd een zeer interessante en fijne uitdaging, met als resultaat mijn eigen film.”

Zolkina is net opnieuw verhuisd, naar Nederland dit keer. In Venlo wil ze zich vooral focussen op fotoprojecten, en misschien een documentaire. “Mijn grootste droom blijft om al mijn creatieve ideeën te kunnen realiseren en daar de juiste erkenning voor te krijgen. Het geeft enorm veel voldoening te weten dat jouw werk gesmaakt wordt en dat je op die manier mensen kan raken.”

Coverfoto © Levi Verbauwhede