Downside Up
rating

Duur: 15 min. | 2016 | Land: België | Regie: Peter Ghesquière | Cast: Nico Sturm, Milo Huyghebaert, Theater Stap | Scenarist: Peter Ghesquière, Kobe Van Steenberghe, Nicolas Daenens, Jochen Decostere | Producent: Hendrik Verthé, Kobe Van Steenberghe | Productiehuis: A Team Productions

Wat is anders zijn? Wat is de norm en wanneer wijkt iets daarvan af? Het zijn geen vragen waar een eenvoudig antwoord op kan worden geven; menig filosoof schreef er al bibliotheken over vol. Wie wil kan zich uren verdiepen in de thematiek van het ‘normaal’ en het 'anders' zijn, maar Peter Ghesquière spaart u enige tijd uit met het vijftien minuten durende Downside Up. Wat een goede titel, trouwens!

Peter Ghesquière vertelt in zijn sprookje iets zinvol, maar tegelijk ook iets oogverblindend mooi. De regisseur van eerder prachtig kortfilmwerk zoals Schijn van de maan (Officiële Competitie in Cannes én VAF Wildcard-winnaar) en Zondvloed (Publieksprijs op het IKL in 2006) weet op meerdere vlakken de nagel op de kop te slaan. In Downside Up zet hij het begrip van normaliteit volledig op z’n kop.

 

 

In een wereld bevolkt door mensen met het syndroom van Down, wordt plots een kind geboren dat ‘anders’ is. Hij heeft een chromosoom te weinig en is daardoor ‘abnormaal’.  In deze voor de rest woordeloze film, vertelt een dokter ons in een totaal onbegrijpelijke taal hoe de vork aan de steel zit. Hij doorloopt met ons de belangrijke momenten in een mensenleven en de daarmee gepaarde moeilijkheden van het 'anders zijn'; geboorte, lagere school & het zoeken naar liefde.

Ghesquière dompelt ons onder in niet minder dan subliem mooie beelden, die niet alleen aan cinemahelden zoals Jean-Pierre Jeunet (Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain) en Roy Andersson (A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence) doen denken, maar ook aan de schilderpracht van mening Vlaamse Meester.

Hij onthult een wereld die bevreemdend en tegelijk vertrouwd aanvoelt. Er heerst een unieke, tot de verbeelding sprekende beeldtaal. De compositie verleent zijn vertelling een zorgzame rust, maar krijgt tegelijk ook iets erg dynamisch. Net zoals in het vorige korte werk van de regisseur, wordt ook veel aandacht aan het licht besteed. 

Ondanks de koude kleuren, heeft het geheel iets hemels en sprookjesachtig; de mystieke waas en feeërieke muziek op kop. Die visie wordt doorheen alle departementen doorgetrokken: kostuum, decor, make-up zetten één voor één hun beste beentje voor. Daardoor is het kleurenpallet er één om duimen en vingers bij af te likken. Een gigapluim dus, niet alleen op de hoed van director of photography Robrecht Heyvaert (Baghdad Messi, The Allegory of the Jam Jar, D'Ardennen, Black), maar ook op dat van de andere vormelijke departementshoofden: wat een team-effort.

Normaliteit op zijn kop in dit prachtig sprookje.

Downside Up is een erg charmante en hartverwarmende film geworden. Bovendien danst de regisseur op het moeilijke komediekoord alsof het niks is. De momenten van zwarte humor zorgen nooit voor een ongemakkelijke kijkervaring. Integendeel: elke grap wordt perfect gedragen in deze moraliserende fantasiewereld.

De film ging tijdens het Internationaal Kortfilmfestival Leuven 2016 met de Publieksprijs en de Humo Award (ook een publieksprijs, eigenlijk) aan de haal. Dat de jury iets minder enthousiast was, was destijds waarschijnlijk te wijten aan het oorspronkelijke einde van de film. Die leverde een nogal valse noot op, die van de aantrekkelijke, originele en steengoed uitgevoerde kroniek, plots een mak anti-abortuspamflet maakte.
Na feedback van de jury en ook kenners daarbuiten, besloot Ghesquière om het einde van de film opnieuw te monteren. Een goede zet, vinden wij: de film eindigt zo even mooi als dat ie begon.

Carmen van Cauwenbergh