Op de 4de editie van het Offscreen Film Festival was Brits animatieregisseur Phil Mulloy te gast voor een workshop rond 2D animatietechnieken in het RITS, alsook de voorstelling van zijn allereerste geanimeerde langspeelfilm Goodbye, Mr. Christie. Wij namen van de gelegenheid gebruik om enkele vragen op hem af te vuren.

Goodbye, Mr. Christie is gebaseerd op een serie kortfilms over de familie Christie. Was het moeilijk om de serie te vertalen naar een langspeelfilm?

Neen, eigenlijk niet. Filmfestivals namen meestal maar ??n of twee delen van de serie. Daarom leek het interessant om van de serie zelf een langspeelfilm te maken, maar dit gaf geen voldoening. Het vormde voor mij niet iets dat een eenheid had, het was te fragmentarisch, hoewel delen aan elkaar gerelateerd waren, en elementen ook herhaald werden in een andere episode of naar elkaar verwezen. Maar ik had nog steeds interesse in de personages en er was iets met het visuele dat ik verder wou verkennen. Daarom besloot ik een langspeelfilm te maken.

Eigenlijk ging het het vanaf dan vrij gemakkelijk op verschillende vlakken. Ik begon met een dilemma, het personage Ramon dat in het leven van de familie Christie komt en alles op zijn kop zet, en de rest verzon ik terwijl ik eraan werkte. Het was bijna alsof het zichzelf schreef. Het is zoals wanneer je een instrument hebt en je gewoon begint te improviseren? Voor mij is dit een aangename manier van werken. Ik zeg niet dat het totaal onproblematisch was, soms waren er momenten dat ik me afvroeg met wat ik juist bezig was of hoe ik dit idee kon laten werken. Alles heeft zijn problemen en in het kort, was dit eigenlijk niet zo moeilijk.

Werk je dan altijd zonder script, en wat zijn de voordelen hiervan volgens jou?

In mijn vorig leven als schrijver heb ik nog filmscripts geschreven. Maar als alles uitgeschreven is en het alleen nog een kwestie is van wat geschreven is te illustreren, zou ik snel verveeld geraken. Een deel van de levenskracht en energie zou verloren gaan. Alle problemen zouden opgelost zijn voordat je er aan begint.

Het plezier voor mij komt eigenlijk uit het bedenken van oplossingen binnen het verhaal, hoe je iets wilt aanpakken. Ik wil het open laten en het exploreren; wat ik kan doen door mijn manier van werken. Je laat de situatie en het beeld het overnemen. Omdat je zoekt naar nieuwe methoden om iets te representeren, vindt je visuele oplossingen en het visuele determineert het verhaal en niet omgekeerd. Het verhaal komt op een organische manier tot stand. Dit zou ik niet kunnen als ik het gewoon geschreven had. De idee?n ontstaan visueel uit hetgeen ik aan het doen ben, en de betekenis moet passen bij de beelden. Het is een andere manier van denken, omdat je normaal gezien iets schrijft en dit dan illustreert. Ik denk dat de manier waarop ik animatie benader iets extra levert, een andere manier om beelden te begrijpen en te gebruiken.

Voor dat je begonnen bent met animatie, maakte je een aantal live-action speelfilms. Vanwaar die omschakeling?

Ik heb schilderkunst gestudeerd, maar ik was gestopt met tekenen en ben beginnen schrijven. Telkens ik een script schreef, moest ik wachten op het geld om de film te financieren. Terwijl ik aan het wachten was, spendeerde ik mijn tijd aan het tekenen en mijn vrouw, die ook animator is, vroeg me waarom ik geen film maak van hetgeen ik aan het tekenen was. Dit deed ik, en vervolgens maakte ik dan de film waarop ik aan het wachten geweest was voor de financiering. Telkens ik een script schreef, spendeerde ik een jaar aan research en een jaar aan het verzamelen van de nodige fondsen. Dan pas kun je eindelijk met een crew de film opnemen. Wanneer de film klaar was, ging iedereen aan een volgende film werken en keerde ik terug naar mijn kamer om te schrijven. Mijn leven spendeerde ik op dat moment dus niet aan het maken van films maar aan het schrijven en het verzamelen van de nodige fondsen.

Maar met animatie kon ik gewoon doorgaan. Het is dus deels het plezier in het proces van het tekenen, en mijn liefde hiervoor sinds ik jonger was, maar ook het gemak van het maken van animatie.

Zijn er voor jou voordelen of nadelen aan het maken van kortfilms in vergelijking met langspeelfilms?

Wel, je kan ze niet echt vergelijken. Er zijn nadelen aan het maken van animatie, of het nu kort of lang is, omdat je geen acteurs heb. Hierdoor is het moeilijker voor het publiek om mee te leven met de personages. Het proces van animatie maken is over het algemeen ook lang. Ik probeer manieren te vinden om snel te werken en het voordeel voor mij is dat ik gewoon naar mijn kamer kan gaan en kan beginnen werken.

Wat ik daarvoor maakte, werd op televisie getoond en mensen hebben dan niet echt een idee van wie je bent. Het ging verloren in al het andere werk. Je spendeerde misschien een jaar of meer aan iets en wanneer het uitkomt, heb je geen idee wie het zag of wat de reacties waren. Dan maakte ik de animatieserie Cowboys, dat een klein succes werd, waarschijnlijk omdat ze zo vreselijk en lelijk was. En zo begonnen mensen mij te kennen.





De stijl die je gebruikt kan het beste omschreven worden als primitief, minimalistisch en extreem. Hoe is je stijl ontstaan en hoe is deze ge?volueerd doorheen de jaren?

Toen ik met animatie begon terwijl ik op geld aan het wachten was, had ik voor een lange periode niet getekend. Dus ging ik in mijn studio en probeerde verschillende stijlen. Het was eigenlijk een zeer po?tische manier van werken, maar voor po?tische animatie is er een beperkt publiek. Dan maakte ik de serie Cowboys. Ik kan me niet herinneren waarom ik op een morgen wakker werd en besliste om het op deze manier te doen. Toen had ik nog geen manier van werken, het was pas laat dat ik een stem vond voor mezelf. Het kwam eigenlijk vrij natuurlijk en op ??n dag maakte ik de storyboard en vervolgens ook films.

Ik realiseerde me wel snel dat ik deze techniek kon gebruiken om over alles te praten en dat ik snel kon werken, wat deels een reden is waarom ik ervoor gekozen heb. Voor mij was animatie een na?ef gebied. Mensen verwachten bepaalde elementen van animatie, dus besliste ik dat ik niet op de hoogte was van andere animators en speelde met het idee dat als je iets heel slecht doet of heel simpel en het op deze manier verkent, er iets goed kan uit voortkomen. Er is iets in mij dat zegt dat als je het niet mag doen, het dan interessant is om een manier te vinden om het te gebruiken, en ik denk dat dit ook zo was voor de Cowboys.

Ben je in het verleden ooit in contact gekomen met censuur of financi?le problemen?

Neen. Ik weet dat het grappig is, maar niet echt neen. De enige keer dat ik gecensureerd geweest ben, is wanneer het tweede deel van Intolerance uitgezonden werd op televisie. Deze werd gemaakt net voor 9/11 en er was een sc?ne met het Witte Huis en een overvliegend vliegtuig, gevolgd door een gebouw dat gebombardeerd werd. Ze sneden het gebouw dat gebombardeerd werd eruit. Dit is het enige dat ooit gecensureerd werd, omdat ze dachten dat mensen hierdoor beledigd zouden kunnen zijn.

Is het makkelijk voor jou om je films naar het gewone publiek te brengen?

Eigenlijk niet, want alles wordt zeer strak gecontroleerd. De consument krijgt slechts bepaalde dingen te zien, en verwacht een bepaald productiebudget en een bepaalde filmster, dat soort dingen. Als het op televisie is, verwachten ze dat deze avond dezelfde is als vorige week. Programmatoren proberen dus niet alles er in te passen, en willen niet echt veranderingen maken, wat begrijpbaar is.

Maar ik blijf films maken omdat ik denk dat het belangrijk is dat filmmakers zoals mij, die op een andere manier werken en op een andere manier naar de wereld kijken, een stem hebben. Daarom vind ik het ook belangrijk dat er festivals zijn die tonen dat er andere manieren zijn om de wereld te representeren. Als we allemaal denken dat er maar ??n manier is, is er volgens mij een zekere armoede geassocieerd met deze ene manier. Ik ben natuurlijk niet de enige filmmaker die zegt dat er een andere manier is, maar ik denk dat het belangrijk is dat er mensen bestaan zoals mij binnen die cultuur. Dat is de reden waarom ik blijf werken. Ik verkies er dan ook voor om mijn werken te vertonen op plaatsen waar mensen het ene verwachten en jij het andere toont, eerder dan bijvoorbeeld in kunstgaleries waar het toegelaten is om subversief te zijn. Een soort speeltuin waar het toegelaten is om alles te doen.

Wat is jouw visie op de hedendaagse Britse filmindustrie?

Ik weet bitterweinig van de Britse filmindustrie af, omdat ik buiten de industrie werk. Misschien gaan ze voor een Oscar, ik weet het niet. Het is het kleine broertje van Hollywood, waar films met een grotere frequentie en een groter budget gemaakt worden. We hebben wel het geld voor kunstfilms die Oscars of andere prijzen winnen. Maar dit is niet iets waarin ik ge?nteresseerd ben. Op het scherm is er altijd een machtsrelatie tussen de kijker en wat hij ziet. Over het algemeen is dit bij Hollywood een dominante cinema, van het grote geld en grote sterren. Een rauwe expressie van kracht waarvan je onder de indruk bent, maar die je ook klein doet voelen. Wat mij interesseert, is de positie van de kijker versterken. Daarom laat ik zo weinig zien en kan de kijker op een bepaalde manier zijn eigen film maken. Een totaal andere manier van films maken dus.

Naar welke regisseurs of films kijk je zoal op?

Ik hou van de films van B?la Tarr, de Hongaarse filmmaker, en ook van Jean-Luc Godard?s werk. Films die ik recent gezien heb en waarvan ik genoten heb, zijn die van Andrew K?tting, een Brits regisseur. Recente films die ik ook heb gezien zijn Black Swan en The Social Network, die nogal koud is. Maar het zijn aardige films, voor Hollywood was dat ok. Ze zijn ergens wel voorspelbaar, maar ze kunnen me toch meeslepen. Ik hou er wel van om naar grote blockbuster films te kijken, maar dan ben je steeds teleurgesteld omdat je geen kind meer kan zijn.

Bekijk je dan ook zelf kortfilms?
Vroeger, als ik naar een filmfestivals ging of ik jurylid was, ging ik dit zeker niet uit de weg. Als ik jonger was keek ik meer naar kortfilms, maar vandaag de dag niet echt. Misschien omdat ik meer ge?soleerd ben in termen van hoe ik werk. Het geeft mij grote voldoening om gewoon te werken aan mijn projecten, waardoor ik niet echt de nood voel om naar buiten te gaan en het werk van anderen te zien.

Wat mogen we van jou nog verwachten in de nabije toekomst?
Momenteel ben ik de volgende film in de Mr. Christie trilogie, namelijk Dead, Not Buried aan het afwerken. Normaal gezien komt de film binnen drie maanden uit. Na deze trilogie wil ik nog ??n trilogie maken, die over insecten zal gaan en zich opnieuw ondergronds gaat afspelen. Maar ik heb nog geen idee hoe ik het verder ga aanpakken. Daarna stop ik en zal ik een nieuwe manier van werken zoeken en hoop ik dat ik mijn huidige manier van werken volledig verkend heb.

Ik hoop dat ik tegen dan nog steeds opgewonden zal zijn om iets nieuws te cre?ren, nieuwe manieren van werken te zoeken die voor mezelf verrassend zijn alsook voor het publiek. Om oplossingen te zoeken die me ge?nteresseerd houden, want dat is mijn voornaamste doel. Mezelf ge?nteresseerd houden op een manier die het publiek aanspreekt en begrijpt. Ik spendeer er ten slotte ??n of twee jaar van mijn leven aan, dus in eerste instantie moet het voor mij genietbaar zijn. Hopelijk kan ook het publiek er dan plezier uit halen.