 In Kortrijk loopt momenteel Happy New Ears, een festival rond nieuwe muziek en geluidskunst. In deze twaalfde editie staat de relatie tussen beeld en geluid centraal. Dat betekent dat er naast concerten en twee tentoonstellingen rond geluidskunst (een installatieparcours en de expo Sound of Music in het Broelmuseum) ook filmvertoningen en tal van audiovisuele performances plaatsvinden. Op zaterdag 22 september werd in de zalen van Buda een selectie kortfilms gepresenteerd waarin het geluid een erg belangrijke of zelfs overheersende rol speelt. Het programma -onder de noemer Visual Music- werd samengesteld door festivaldirecteur Joost Fonteyne en ex-Hallen Van Schaarbeek muziekprogrammator Yves Poliart.
 De eerste film is van de hand van Semiconductor, een Brits duo dat zich onder andere bezighoudt met videokunst en live projecties. Hun werk wordt gedomineerd door een interesse in architecturale en natuurlijke vormen en de constante interactie van fysieke fenomenen, zoals weer en beweging. In The Sound of Microclimates (2004) werden verschillende lokaties in Parijs gefilmd en geluidsopnames gemaakt van de omgeving. Het geluid dat de beelden van elke plaats of ‘microclimate’ begeleid zijn uitvergrotingen van soms nauwelijks hoorbare geluidspatronen die elke specifieke locatie kenmerken en waar je als voorbijganger amper aandacht aan schenkt. De continue spelingen van licht, beweging en geluid in de grootstad transformeren zich tot een audiovisueel patroon waarin tijd en ruimte een nieuwe imaginaire dimensie betreden. De volgende film, Mauerpark (2007) van Dietmar Offenhuber  sluit hier qua thematiek en opzet vrij nauw bij aan, maar berust veel minder op grafische effecten. De camera registreert een vast stilstaand beeld van een winters stedelijk landschap. In het beeld zien we op de voorgrond een wandelpad, deel van het Berlijnse Mauerpark, in het midden bevindt zich een tweede niveau met een tweede wandelpad en op de achtergrond doemt de stad op. Wandelaars en fietsers bewegen zich op de twee paden van links naar rechts of omgekeerd dwars door het beeld. De geluidsband laat omgevingsgeluiden horen zoals de voetstappen, het constante gezoem van het stadsverkeer en een achterliggende spoorbaan, met soms enkele ambient geluiden doorheen gemixt. Afwisselend worden bepaalde delen van het beeld onscherp gemaakt waardoor de kijker telkens opnieuw zijn focus moet aanpassen. In Mauerpark wordt een banale alledaagse setting op die manier omgetoverd tot een geïntensifieerde en erg gelaagde perceptuele ervaring.
 Eén van de uitschieters in het programma is Cargo (2001) van Laura Waddington. Het werk van deze Britse kunstenares won al talloze prijzen en werd onder meer vertoond in Locarno, Rotterdam, New York Video Festival en in het Centre Pompidou. In Cargo slaagde ze erin zich aan boord te werken van een containervrachtschip dat vanuit Venetië enkele havens aandeed. Ze filmde de bemanning (meestal zwaar onderbetaalde mannen zonder papieren) en schiet verdoken beelden van de verschillende stops in zwaarbewaakte havens in het Nabije Oosten. Waddington stelt zich in het begin van de film luidop de vraag of haar beelden in staat zijn iets te zeggen en kiest er voor de hiërarchie beeld-geluid om te keren (zoals vaak in het werk van Asselberghs) door de voice over centraal te stellen. De beelden die ze toont zijn vaak vrij abstract en afstandelijk maar wel heel erg mooi, met soms erg schilderachtig kleurgebruik en sterk getextureerde beelden. De voice over is deels haar persoonlijke relaas van de reis, deels een poging om een beeld te geven van het leven dat deze mannen leiden. In een mix van travelogue, fictie en docu schetst Cargo een portret van deze onbekende en harde wereld. De score is van de hand van Simon Fisher Turner, vroegere huiscomponist van Derek Jarman.
 Belgisch werk is er met Duet (2005) van Kris Verdonck (verschenen op de dvd Altitude1000. Twee dansers, man en vrouw zijn volledig van elkaar afhankelijk in een dans die zich afspeelt in de lucht. De dansers zijn opgehangen in de lucht aan een kraan die draaiende bewegingen maakt waardoor de twee figuren in een continue beweging rond hun as roteren. De dansers moeten zich telkens in een andere positie wringen om aan elkaar te blijven hangen in weerwil van de zwaartekracht. De geluidsband bestaat uit krakende elektronische geluiden, die de beelden een ritme en subtiele dramatiek meegeven.
 In Presto, Perfect Sound (2006) van Manon De Boer wordt de relatie beeld en geluid omgekeerd . De beelden tonen een violist die een sonate van Bartok speelt. In plaats van eerst het beeld te monteren en dan het geluid erop af te stemmen, werd hier vanuit het geluid gezocht naar de beste opnames, die vervolgens gemonteerd werden, waarna de beelden op de soundtrack werden gemonteerd. Misschien een interessante technische omkering maar voor de onwetende kijker brengt dit niet veel bij. Tenslotte werd ook nog het filmpje We Edit Life (2002) van People Like Us vertoond, een collage van beelden en teksten uit archieven waarin wordt gereflecteerd over de mogelijkheden van het menselijk brein, met in de hoofdrol één van de allereerste robots, de zogenaamde Westinghouse robot die kon praten door middel van een soort mini-platenspeler. Dit filmpje kan je online bekijken via Archive.org of via YouTube
Ils Huygens |
