EXCLUSIEF: Nathalie Teirlincks allereerste kortfilm!


 

Het langspeeldebuut van regisseur Nathalie Teirlinck is een schot in de roos. Eén waarin we haar stempel herkennen die ze ons in haar kortfilms al uit de doeken deed, maar ook één met nieuwe inzichten & nieuwe adems. Als proef op de som halen we haar aller, allereerste kortfilm vanonder het stof. Hoeveel van dat cinematografisch experiment blijft jaren later nog overeind? Wat schemert door in haar eerste langspeelfilm Le passé devant nous? Ze vertelt het graag zelf.

In 2010 schreven we dat er bij ons een “grote nieuwsgierigheid naar langspeelwerk van Nathalie Teirlinck bloeide”. Dat kon ook niet anders. Met haar bachelorfilm (KASK) Anémone speelde ze het klaar om op het Filmfestival van Gent én het Internationaal Kortfilmfestival Leuven met de Juryprijs te gaan lopen. Bovendien werd ze met diezelfde film geselecteerd binnen de Officiële Competitie op het Filmfestival van Locarno.
Een jaar later won ze opnieuw in Gent, toen met haar masterfilm Juliette. Ze kreeg er prompt een Wildcard Fictie van het Vlaams Audiovisueel Fonds bovenop.
De kortfilm die ze met die Wildcard maakte, het ontegensprekelijk ijzersterke Venus vs me, schopte het tot de Officiële Competitie op de Berlinale.

Wij volgden alles op de voet en bleven ondertussen met superlatieven gooien: haar “indringende, erg sterke debuut” (Anémone) volgde ze op met een “intimistisch portret over gevoel, verlies & verlangen" (Juliette) en voor haar derde, krachtige kortfilm hadden we “niks dan lof” (Venus vs me).
Dat zijn veel mooie woorden & veel mooie prijzen voor een millenial aan het begin van haar carrière. Nathalie bouwde krachtig voort aan een oeuvre dat al snel sterke cinema opleverde. Ze koos steevast voor intrigerende, vrouwelijke hoofdpersonages die een film droegen waarin het medium stevig werd onderzocht.

De langspeelfilm waar we destijds al op hoopten, die is er nu: Le passé devant nous. De film maakt - net als haar drie kortfilms - grondig gebruik van élk aspect van cinema. Met een intrigerend, vrouwelijk hoofdpersonage op kop.

Bekijk hieronder Nathalie’s allereerste kortfilm Anémone & lees wat ze er zelf nog over kwijt wil.

 

Deze film betekent eigenlijk wel veel voor mij. Het was de allereerste keer dat ik een film maakte - mijn allereerste échte kortfilm. Daarom vind ik de film persoonlijk erg kwetsbaar. Anémone werd ook geselecteerd voor het filmfestival van Locarno: dat was echt een vuurdoop.’

Eigenlijk is deze kortfilm best wel plot-gericht, nu ik ‘m terug kijk. Het steunt heel erg op de spanning van ‘wat is er precies gebeurd’. In het werk dat ik later heb gemaakt, en ook nu met mijn langspeelfilm Le passé devant nous, ben ik meer vertrokken vanuit de personages als drijvende kracht van het verhaal. In een kortfilm is zo’n structuur als in Anémone net heel dankbaar, uiteraard.’

‘Het was een erg goedkope film. We hebben de film toen gemaakt voor zo’n zevenhonderd euro. We draaiden op Panasonic mini-DV. Ik heb toen heel veel zelf gedaan, zoals zelf het beeld en geluid gemonteerd. Dat is een beetje de consequentie voor het eerste werk van elke kunstenaar, denk ik. De enige echte professional op set was toen de cameraman (Greg Young, nvdr).’

Er staan veel mensen op de credits die later nog erg veel betekend hebben in mijn carrière. Frank van den Eeden (director of photography van Le passé devant nous, ndvr) is daar denk ik de belangrijkste van. Op school kregen we destijds eens een acteursoefening van hem. Op de één of andere manier hadden we toen al een heel goed contact ontwikkeld. Voor Anémone heeft hij me tips gegeven over hoe ik bepaalde zaken het beste kon aanpakken. Ik ben heel blij dat ik voor Le passé devant nous opnieuw op Frank heb kunnen rekenen: we voelen elkaar echt heel goed aan.
Een ruwe parel in mijn film is Lena Suijkerbuijk, die ik toen door castings te doen, heb gevonden. Nu kent iedereen haar waarschijnlijk uit de geweldige film Home van Fien Troch. Het is ook op de premiere van Fiens film dat ik Lena voor het eerst terug heb gezien - dat was heel bijzonder. We hebben elkaar een hele dikke knuffel gefgeven.
Emma De Swaef was een medestudent en goede vriendin van me toen. Kortfilmkenners kennen haar uiteraard van de animatieparel Oh, Willy… Ze was een paar keer scriptgirl op de sets van mijn studentenfilms.’

Kleur, geluid, montage, kadrage: alles is belangrijk in Anémone, maar ook in mijn later werk. Met dat grote verschil dat destijds alles nog in extremis werd uitgevoerd. Toen dacht ik dat dat moest; elke keuze moest zo duidelijk mogelijk zijn. In mijn langspeelfilm zitten die grote contrasten inherent in alles. Zoals het kleurgebruik in Anémone (warm voor het verleden, koud voor het heden): dat warm-koud contrast zit nu in het kleurpallet van elk shot. Ik was toen héél hard het medium in al z’n aspecten aan het onderzoeken: hoe kan ik alles wat ‘cinema’ rijk is, gebruiken om te vertellen wat ik wil vertellen? De correcte balansen krijg je pas na een paar keer oefenen onder de knie.’

‘Op de stomme vlinder die in deze film zit, ben ik nu werkelijk het minst trots. (lacht) Dat was toen een wanhopige poging om er symboliek in te steken. Wat daar wél bijzonder aan was: het was de allereerste keer dat er tijdens een opname iets gebeurde in de realiteit dat niet gepland was en dat ik ben blijven filmen. Die vlinder kwam toen spontaan op haar hand zitten. Ik denk dat dat er voor heeft gezorgd, dat ik het nu erg belangrijk vind om de realiteit in acht te houden tijdens het draaien. Als iets relevant is voor het verhaal, dan film ik het.
Ook bij Anémone zaten er al best wat momenten in die toevallig zijn opgenomen. Stukjes film die nog gedraaid werden na de ‘cut’, die zijn dan ook in de montage terecht gekomen.
Met mijn langspeelfilm Le passé devant nous is dat nog veel meer het geval, daar ging ik echt naar die realiteit op zoek. We hebben bijvoorbeeld nooit repetities gedaan; dat is precies een poging om dat in het extreme te gaan exploreren. We reconstrueren niets. We zetten een scène helemaal los, ook al is die scène natuurlijk wel gebaseerd op wat ik heb geschreven en voorbereid. Het is dus niet dat daar een compleet nieuwe film uit onstaat; het gaat om het vinden van de juiste voedingsbodem tussen voorbereiding, intuïtie en realiteit. De juiste balans die zoveel mogelijk filmmagie loskrijgt: daar ben ik naar op zoek.’

 

Le passé devant nous draait sinds woensdag 8 februari in de Belgische zalen.

 

 

Niels Putman