DOSSIER KORTFILM. DEEL 3: FILMSCHOLEN IN VLAANDEREN EN BRUSSEL

Het laatste decennium bracht heel wat verandering voor de Vlaamse film. Of hij beter werd, dat laten we liever elk voor zich uitmaken. Maar dat er tegenwoordig opmerkelijk meer persaandacht is en je in de Vlaamse bioscopen altijd wel één Vlaamse film kan vinden (Lucifer, Foute Vrienden, Paradise Trips ...) , dat staat vast. En de regisseurs van nu, dat zijn de filmstudenten van gisteren

België telt tal van filmscholen waar de stiel wordt aangeleerd door bekwame docenten en bekende coaches (denk aan Vincent Bal in het KASK of Stijn Coninckx in het RITCS). Was er tien jaar geleden nog sprake van een hele rist onafhankelijke filmscholen in Vlaanderen en Brussel, dan concentreert het filmeducatieve veld zich na een reeks fusies nog rond drie grote spelers: de afdeling School of Arts van Hogeschool Gent (beter bekend als het KASK), het Leuven University College of Arts (kortweg LUCA School of Arts) en de Erasmushogeschool Brussel (afdeling RITS School of Arts). Kortfilm.be sprak met de opleidingscoaches, spitte de studiefolders uit en distilleerde hieronder enkele verschillen dan wel gelijkenissen tussen de scholen én richtingen. Want elke school verkiest een eigen methode.

Eerst nog twee opmerkingen: hoewel dit artikel zich focust op de richtingen live actie film, biedt elk van deze scholen ook een opleiding animatiefilm aan. En niet vergeten: om te starten is bijna altijd een ingangsproef vereist.

 

GENT: KASK

Het KASK, kort voor Koninklijke Academie voor Schone Kunsten, vormt samen met het Koninklijk Conservatorium de School of Arts-afdeling van Hogeschool Gent. Naast heel wat andere kunstopleidingen biedt het KASK twee filmrichtingen aan: Film en Animatiefilm, beiden bestaande uit een driejarige Bachelor en een éénjarige Master. De twee richtingen zijn volledig van elkaar gescheiden, maar contact tussen de verschillende KASK-richtingen wordt gestimuleerd door de plaats die in elke opleiding wordt vrijgehouden voor een minor (een vakkenpakket uit een andere studierichting). Op die manier is er altijd een zekere mate van kruisbestuiving.

 

Een grote troef van de school is dat ze met heel kleine groepen werkt en dus ook een heel persoonlijke aanpak heeft (met in het eerste jaar een 30 à 40-tal leerlingen in de richting Film), aldus het KASK: “Het is op de eerste plaats een kunstenschool, de studenten krijgen dus alle vrijheid om hun persoonlijke filmstem te vinden. Daarom is er ook nadruk op audiovisueel onderzoek.” Vandaar de zo klein mogelijke opsplitsing tussen verschillende genres of productierollen, wat de studenten toelaat te experimenteren en origineel werk te maken. Met andere woorden, het gaat niet enkel om wat ze maken, maar ook hoe.

 


l'infini van Lukas Dhont (KASK, 2014) De helaasheid der dingen (Felix Van Groeningen)

 

Hoewel je enkel als ‘regisseur’ kan afstuderen aan het KASK, komen alle aspecten van het filmmaken wel aan bod: zowel techniek, schrijven, regie als zelfs acteren. Projecten starten bij de ideeën van de student zelf, geholpen door verschillende mentoren die heel dicht met elkaar in contact staan. “Door constante zelfreflectie, feedback van studenten en een vlot komen en gaan van professoren is dit een opleiding die constant verandert”, klinkt het. Daarbij speelt ook  de dynamische campus, met cinema, café, galerij en concerthal, een belangrijke rol.

Enkele KASK-afgestudeerden: Kadir Balci (TurquazeTrouw met mij!), Geoffrey Enthoven (Hasta la vistaHalfweg), Jonas Geirnaert (FlatlifeHet geslacht De PauwDe ideale wereld) en Felix Van Groeningen (De helaasheid der dingenThe Broken Circle Breakdown).

 

Bekijk hier Flatlife van Jonas Geirnaert: klik

 


 

BRUSSEL EN GENK: LUCA SCHOOL OF ARTS

Het verhaal van LUCA School of Arts is iets complexer. De school bestaat uit verschillende campussen, waarvan er drie een filmopleiding aanbieden: Narafi (Brussel), Sint-Lukas (Brussel) en de Genkse campus C-Mine (niet te verwarren met het gelijknamige cultuurcentrum). Tot voor kort behoorde deze laatste tot de Limburgse MAD-Faculty die met LUCA School of Arts samenwerkte, maar sinds begin 2015 treedt C-Mine naar voren als een volwaardige LUCA-campus.

 

In Narafi (Brussel) kan je de driejarige professionele opleiding Film-Televisie-Video volgen. Dit is een praktische richting die zich focust op beeld, geluid en montage, en in iets mindere mate ook op regie en productie.

Afgestudeerden kunnen zich dus allround ambachtsmannen en -vrouwen noemen. Aan de basis ligt het praktische en technische, maar er wordt ook aandacht besteed aan het creatieve, artistieke. 

 

 

De andere twee campussen bieden academische programma’s aan, die dus iets theoretischer zijn en wat minder allround. In Sint-Lukas Brussel is dit de opleiding Film die tussen de LUCA-filmopleidingen het meest op regie gericht is.

Studenten Film krijgen meer scenario- en regieopdrachten en ontwikkelen een eigen stijl en visie, aldus de school. Maar ook de technische aspecten van het filmmaken worden besproken, waardoor ze leren een filmploeg goed aan te sturen.

  

 

Op campus C-Mine in Genk kan je ten slotte nog Televisie-Film volgen, een opleiding die je tussen Narafi’s Film-TV-Video en de Filmopleiding van Sint-Lukas zou kunnen situeren, aangezien ze eigenschappen van beide bevat.

Zowel het technische, praktische als artistieke komt hier aan de orde, met opdrachten toegespitst op fictie, documentaire en reclame. Er is meer aandacht voor tv, technologie en vormgeving dan in de Filmopleiding (Sint-Lukas) maar er zijn minder allroundopdrachten dan in Film-TV-Video (Narafi). Schrijven, regisseren en produceren staan centraal. Afgestudeerden komen dan ook vaak bij televisiezenders, tv- en filmproductiehuizen en reclamebureaus terecht.

 

 

Voorbeelden van LUCA-oudgedienden? Adil El Arbi en Bilall Fallah (BroedersImage), Bas Devos (Violet), Vincent Bal (MinoesBrabançonne), Sahim Omar Kalifa (Land of the HeroesBaghdad MessiBad Hunter), Jonas Govaerts (Welp), Fien Troch (Kid), Patrice Toye (Little Black Spiders), Lieven Debrauwer (Pauline en Paulette) en Pieter Van Hees (LinkeroeverWasteland).

Ook op LUCA geven net zoals in Narafi grote kleppers les: Michael Roskam, Marc Didden - om er twee te noemen.

 


 

BRUSSEL: RITCS

Ten slotte is er nog het RITCS School of Arts in Brussel. Het RITCS (Royal Institute for Theatre, Cinema & Sound),  is de enige school die enkel opleidingen audiovisuele en podiumkunst aanbiedt, want zowel LUCA School of Arts als het KASK bieden ook andere richtingen aan die variëren van interieurvormgeving over mode tot instrumentenbouw). De studentenaantallen in het RITCS zijn dan ook wat groter (zo’n 600 in totaal), en de opleidingen specifieker opgesplitst – ideaal dus voor zij die zich graag op één facet van filmmaken willen focussen. Net als LUCA School of Arts biedt het RITCS praktische, technische, professionele gerichte én meer theoretische, artistieke, academische studierichtingen aan. 

 

In de driejarige professionele Bachelor Audiovisuele Assistentie krijg je in de eerste twee jaar zowel praktische als technische als theoretische vakken. In het laatste jaar wordt dit alles toegepast in een stage en een eindwerk. Afgestudeerden vinden vaak werk als programma‐assistent, studiomeester, algemene opnameleider, productieleider of assistent-regisseur. Daarnaast zijn er ook de professionele Bachelors Beeld, Geluid en Montage. Zij worden in het eerste jaar samen gegeven worden maar daarna worden opgesplitst, wat het mogelijk maakt om je te verdiepen in één technisch aspect van film. Door hun praktische inslag is teamwork een centraal gegeven in deze richtingen.


Dood van een Schaduw                                               De Weg van alle Vlees

 

De studierichtingen Film, Televisie, Documentaire en Schrijven zijn de vierjarige academische filmopleidingen van het RITCS. In de eerste twee jaar worden die vier samen gegeven onder de noemer ‘audiovisuele kunsten’. Pas in het derde jaar en in de Master kiezen de studenten één specialisatie. Eindwerken overschrijden de grenzen tussen de verschillende opleidingen: hoewel studenten uit de academische opleidingen ook de technische aspecten van filmmaken leren kennen, vormen ze voor hun afstudeerwerk een ploeg met een groep studenten beeld, geluid, montage en audiovisuele assistentie.

RITCS-alumni? Hier vinden we Erik Van Looy (De zaak AlzheimerLoftDossier K.), Stijn Coninkx (Koko FlanelDaensSoeur SourireMarina), Hans Herbots (De behandeling), Hans Van Nuffel (Adem), Deben Van Dam (De weg van alle vlees) en Tom Van Avermaet (Dood van een schaduw).

 


 

EXTRA 

Kortfilm.be ontwerpt Het Grote WFDWEWEWIB*-Spel . Om jullie wegwijs te bieden in nogal een soep aan richtingen en scholen. Test je kennis!
Instructies:

1. Print onderstaande afbeelding uit.
2. Knip in kaartjes (rijen & kolommen)
3. Orden welke kaartjes jij denkt dat bij elkaar horen. Denk aan: bekende filmmakers die bij een school horen, opleidingen en locaties.

Succes! 

* Welke Filmschool Doet Wat En Waar En Wie Is Bekend

 


 

EN VERDER?

Er bestaan ook richtingen waarin je niet leert hoe je films maakt, maar wel hoe ze te bestuderen. In Vlaanderen zijn de voornaamste te vinden aan Universiteit Antwerpen, allebei Masteropleidingen: Filmstudies en Visuele Cultuur, en Theater- en Filmwetenschappen. Daarnaast biedt de opleiding Communicatiewetenschappen aan Universiteit Gent een afstudeerrichting Film- en Televisiestudies aan.

Ook in Franstalig België kan je filmscholen vinden, deze zijn La Cambre (Brussel), INSAS (Brussel) en IAD (Louvain-La-Neuve). Een theoretische afstudeerrichting is te vinden aan de Université de Liège.

 

Meer weten? Check de websites van de verschillende scholen. Elke filmschool organiseert ook verschillende infomomenten. 

RITCS: 27 juni 2015
Sint-Lukas Brussel: 02 september 2015
C-Mine Genk: 30 juni 2015 en 05 september 2015
KASK Gent: 27 juni 2015 en 05 september 2015

 

 

Met dank aan Helena Winderickx, Marc Van De Walle en An Van Dienderen.
Naar: Mieke Meskens, Een exploratieve studie naar het productielandschap van de korte fictiefilm in Vlaanderen, 2013.

 

 

Reeds gepubliceerd in Dossier kortfilm

Deel 1: De geschiedenis van de kortfilm

Deel 2: Kortfilm: What's in a name

 

Jana Dejonghe