12 Minutes About Peace

In een concept "dat werd geïnspireerd door de Nederlandse traditie van ultra shorts", dixit VAF's directeur-intendant Pierre Drouot, kregen twaalf regisseurs de erg uitdagende opdracht om De Groote Oorlog in een miniatuur te vatten. “12 minuten over vrede (12 Minutes About Peace) is een samenwerking tussen animatiekortfilm en poëzie”, zo licht Jos Geysels, de voorzitter van het Vlaamse Fonds voor de Letteren, toe: “Twee genres die onterecht niet in de spotlight van hun sector staan.”

 

Op dinsdag 25 maart 2014 ging één van de meest originele projecten rond de honderste verjaardag van WO I in première. Eind 2012 werd vanuit het Vlaams Audiovisueel Fonds een oproep gelanceerd naar de animatiesector om kortfilms rond het thema vrede te creëren. Uit 71 inzendingen werden 12 projecten van 19 regisseurs geselecteerd. Ze ontvingen elk € 30.000 van het VAF om hun project te realiseren. De enige beperking was de lengte: de films mochten maximum één minuut duren. Begin 2014 werd een oproep gedaan op de literaire wereld om gedichten te schrijven op basis van deze kortfilms. De winnaars van deze wedstrijd (met opnieuw 71 inzendingen) zijn nog niet bekend.

Voor sommige regisseurs leverde de tijdsrestrictie een interne strijd op. Roman – Administrators – Klochkov verklaart dat het vechten was, “voor elke frame”. Voor anderen was het dan weer een bevrijding: want “een publiek kan je niet vermoeien in één minuut, dus je bent vrij om zo intensief en explosief te zijn als je maar wil.” Althans volgens Joost Jansens, die met twee films participeerde aan het project.

 

AANLOOP, STORMLOOP EN AFLOOP

Een oorlog is groot, de Groote oorlog nog groter en het palet aan inbreng daarvoor is ... nuja ... grootst? Zo zien we in Border (linksonder, Reinout Swinnen & Bram van Rompaey) een komische beschrijving van de spanning in een grensgebied, die tot geweld dreigt te leiden, als aanloop naar de oorlog.

 

     

 

Dit krijgt zijn vervolg in Vrede van Roman Klochkov (rechtsboven). Beren en konijnen bereiden zich in deze expressionistische cartoon voor om elkaar overhoop te knallen. De groeiende spanning krijgt echter een zeer onverwachte conclusie. Klochkov werkte net zoals bij zijn vorige films (Administrators en Natasha) met dieren: “Ik heb geprobeerd om de dieren te vervangen door mensen. Maar dat werkte niet. Ik moet verder met konijnen, blijkbaar.” En zolang hij hierdoor geslaagde, boeiende films blijft maken zal niemand daar bezwaar tegen hebben. (Lees het interview over zijn vorig werk hier.)

Dus van de aanloop naar de oorlog tot een effectieve voorbereiding én vervolgens de strijd die uitbarst. Charge!, Child’s Play en Otto. Child’s Play (linksonder, Britt Raes & Bert van Haute) toont een gevecht met waterpistolen tussen twee kinderen. Het is de enige film in het programma die echt loskomt van de oorlog als wereldoorlog en geweld als iets universeels ziet. Dit zware thema wordt gecontrasteerd met een luchtige stijl, grappige plotwendingen en verwijzingen naar videogames, en dan vooral naar “GTA, als dat een belletje doet rinkelen”, aldus het regieduo.

 

 

 

 

Otto (rechtsboven) laat als geen ander proeven van de “pure terreur van het wachten”: de anticipatie voor een bominslag. Wie gehecht is geraakt aan de schattige wollige figuurtjes uit Oh Willy... kijkt beter weg (lees hier het interview over Oh Willy).

Na oorlog komt vrede, zij het moeizaam. In Bring us the key breekt er ruzie uit bij het ondertekenen van het vredesverdrag. “Stadsdwazen”, noemt regisseur Boris Sverlov, het, “ouwe heren die niets met de oorlog te maken hebben maar toch het lot van de jeugd bepalen.” De film vat zeer mooi de kwetsbaarheid van vrede samen. Hoe, zelfs tot op het laatste moment, alles alsnog kan ontploffen.

Tenslotte verkennen enkele films de impact van een oorlog op het leven van zij die erbij betrokken waren. Het prachtig geanimeerde Letter from a soldier (Silvia Defrance) vertelt het verhaal van een moeder die de laatste brief van haar overleden zoon leest. Brieffragmenten wisselen af met impressionistische schetsen van de oorlog en loopgraven. In Daddy went, Daddy did wordt een vader terug gekatapulteerd naar de oorlogstijd wanneer hij zijn zoon ziet spelen met soldaatjes. De soldaatjes komen tot leven, met gruwelijke taferelen als gevolg. De horror die een oorlogsveteraan met zich meedraagt, speelt zich uit over de vloer van een woonkamer terwijl vader en kinderen toeschouwer zijn. Dit was met voorsprong de meest emotionele film, en Joost Jansen en Thomas Ceulemans zijn erin geslaagd om in één minuut toch een zeer complex verhaal te vertellen.

 

 

WAAR TE ZIEN?

12 minuten over vrede toont de kracht van animatie, die verhalen op het scherm brengt waar dat in een live-action niet mogelijk is. Het is nu reikhalzend uitkijken naar de gedichten, die in een bloemlezing uitgegeven zullen worden, samen met de DVD. Een datum van deze uitgave is nog niet bekend, maar gelukkig hoeft u niet zolang te wachten om de films te bezichtigen. Vanaf 26 maart worden de films vertoond in het voorprogramma van bepaalde (kwalitatieve) films, in alle zalen van Kinepolis in Vlaanderen en Brussel. Later dit jaar zullen de films én de gedichten te zien zijn op alle televisiezenders van de VRT. Tijdens het Filmfestival van Cannes in mei zal de internationale markt voor het eerst de kans krijgen om kennis te maken met de '12 minuten over vrede' collectie. Dit in het kader van de tijdens het festival georganiseerde Short Film Corner.

 

HET VOLLEDIGE PROGRAMMA

Kinderspel van Britt Raes en Bert Van Haute (producent: Vivi Film)

Eerder werk: Homemade

Twee jongens spelen met hun waterpistool in de tuin. Het spel verandert in een ware strijd tot ze worden afgeleid door een welbekend geluid... 

 

Bring us the key van Boris Sverlow (producent: Elementrik Films)

Eerder werk: Shattered Past, Wildcardwinnaar 2011

De hoogwaardigheidsbekleders die het vredesverdrag gaan ondertekenen, krijgen het kistje met de pen niet open. Terwijl een gewone jongen de oorlog trotseert om ze het sleuteltje te brengen, slagen de ondertekenaars er niet in om in de vergaderzaal de vrede te bewaren.

 

Vrede van Roman Klochkov (producent: Lunanime)
eerder werk: Administrators (IKL publieksprijs 2006) en Natasha (IKL publieksprijs 2012)

Oorlog lijkt onvermijdelijk tussen rivalen die onbereid zijn te onderhandelen over vrede. En dan... onverwacht vrede na een gretige voorbereiding op de oorlog. 

 

Border van Reinout Swinnen en Bram Van Rompaey (producent: S.O.I.L.)

Op een speelse manier wordt ingegaan op de absurditeit van de door de mens verzonnen lijnen die we grenzen noemen. Twee figuurtjes ontmoeten elkaar aan zo'n lijn. De ene tilt er al zwaarder aan dan de ander, maar spelenderwijs komen ze toch tot een vreedzame oplossing. 

 

Charge! van Gerrit Bekers (producent: Creative Consipracy)

Mortiervuur regent neer op een modderig slagveld, bezaaid met kraters en prikkeldraad. Twee frontsoldaten snellen elkaar strijdvaardig tegemoet. Het gevecht krijgt een onverwachte wending wanneer ze mekaar treffen in niemandsland.

 

Vrede? Joepie! van Valère Lommel en Joke Van der Steen (producent: Verenigde Producties)

Eerder werk: Hot Dog

In een schuilkelder, wacht een man totdat het schieten buiten kalmer wordt. Wanneer alles stil is, durft hij uiteindelijk het luik te openen. Een beetje verder wordt er een ander luik geopend ...

 

Een strijd om vrede van Joost Jansen. (producent: Walking The Dog)

eerder werk: Yves (eervolle vermelding FF Gent 2008

Er wordt een poëtisch portret geschetst van een soldaat die tijdens WOI ten strijde trekt. De gruwelijkheden van de oorlog doen hem al vlug beseffen dat de vijand eigenlijk in de oorlog zelf schuilt. Het wordt duidelijk dat de soldaat symbool staat voor "de nood aan vrede" in alle tijden.

 

Letter from a Soldier van Silvia Defrance (producent: Czar TV)

Eerder werk: Candy Darling

Er wordt een helse subjectieve beleving geëvoceerd die gebaseerd is op het authentieke gedicht ‘Dulce et Decorum Est’ van de soldaat Wilfred Owen uit WOI. Gedurende hevige gasexplosies zit hij gevangen in een loopgraaf en hij sterft er tenslotte. Nadat de oorlog voorbij is zien we het vredige beeld van zijn moeder die onder een boom in een papaverveld de laatste brief van haar overleden zoon leest.

 

FYI van Wendy Morris (producent: Vertigo Productions)

FYI is een korte, surrealistische film over het overbrengen van een boodschap. De boodschap hier gaat over het staakt-het-vuren, dat het einde betekent van de Eerste Wereldoorlog en daarmee ook de vrede terugbrengt over de wereld. Slechts aan het einde van de film wordt de inhoud van die boodschap onthuld. 

 

Otto van Marc James Roels en Emma de Swaef (producent: Beast Productions)

Eerder werk: Mompelaar (prix special du jury Clermont-Ferrand 2008, IKL speciale vermelding 2007), A Gentle Creature (juryprijs IKL 2009), Oh Willy... (juryprijs BSFF 2012 o.m.)

Een uitbeelding van de constante spanning en angst van een soldaat onder aanval, en de gruwelijke gevolgen ervan.

 

Where the Poppies Blow van Michael Palmaers (producent: Walking The Dog)

Eerder werk: Nuru

In één camerabeweging zien we een periode van 100 jaar. Namelijk in de reflectie van het water zien we een Eerste Wereldoorlogstafereel waarna we de versnelde groei van een papaver volgen en tenslotte een drone door het Afghaanse luchtruim vliegt.

 

Daddy Went. Daddy Did van Joost Jansen en Thomas Ceulemans (producent: SANCTA Media)
eerder werk: Yves (eervolle vermelding FF Gent 2008

'Daddy Went. Daddy Did' toont een vader die 100 jaar geleden ten prooi viel aan de Britse oorlogspropaganda. Zijn verslag doet nadenken over de strijd om de harten en de geesten die elke oorlog nog steeds voorafgaat.

 

 

Simon Desmet